Modena – miasto rozkwitło w II w. kiedy zostało podbite przez Rzymian i znacznie różni się od stolicy regionu Bolonii. W Modenie produkuje się takie marki samochodowe jak Ferrari, Lamborghini i Maserati, sławę przyniósł miastu także Luciano Pavarotti, który nie tylko w nim występuje, ale również Modenę ma wpisaną jako miejsce urodzenia. Turystów przyciąga do miasta przepiękna XII-wieczna katedra będąca na liście UNESCO, dominująca nad głównym punktem miasta – tętniącym życiem Piazza Grande, słynna jest wieża Torre Ghirlandina z ciekawą legendą związaną z wiadrem, którego kradzież z Bolonii w 1325 r. wywołała wojnę między oboma miastami. Dokumenty związane z Polską oraz wiele innych historycznych pamiątek przechowuje Palazzo dei Musei, z kolei wybite dzieła malarskie można podziwiać w Galleria Estense. Po zwiedzeniu ciekawego miasta nic tak pysznie nie smakuje jak regionalne „ciccioli” – chrupkie płatki mięsa podawane wieczorami w barach. Turyści o zasobniejszych portfelach powinni rozglądnąć się za niezwykłym podarunkiem, jakim jest ocet balsamiczny z Modeny, ozdobnie zapakowany wraz z przepisami kulinarnymi. Parma – klimat prowincjonalnego dostatku, przeplatający się z wieloma restauracjami i powolnym tempem życia charakteryzują miasto do którego powinni zaglądnąć miłośnicy sera, gdyż tylko w tym jednym miejscu na świecie można stać się znawcą prawdziwego parmezanu – twardego sera o wyraźnym, ostrym smaku oraz niebagatelnej szynki parmeńskiej. W Parmie tworzyli wybitni artyści renesansowi, pieczę sprawowała nad nim wdowa po Napoleonie – Maria Luiza, która zrobiła dla miasta wiele dobrego – wybudowała między innymi wspaniałe mosty oraz założyła Galleria Nazionale z zachowanym Teatro Farnese – pierwszą we Włoszech sceną obrotową. Wielu turystów przyjeżdża do Parmy, żeby zobaczyć Palazzo del Governatore przy placu Garibaldiego, a także renesansowy kościół Santa Maria della Steccata czy dostarczającą estetycznych doznań katedrę z zaskakującym freskiem „Wniebowzięcia” wychodzącym spod pędzla Correggio. Istotnym punktem wędrówki jest również ośmiokątne baptysterium wyłożone różowym marmurem, z bogato rzeźbionymi portalami, które upodobali sobie mieszkańcy Parmy na miejsce wieczornych spotkań. W mieście jest jeszcze kilka godnych uwagi zabytków, po których obejrzeniu każdy liczący się turysta powinien zasiąść w restauracji i rozkoszować się szynką parmeńską podaną jako przystawka „antipasti” z chlebem, melonem lub figami. Również „parmigiano-reggiano” najwyborniej smakuje w Parmie. Faenza – miasto znane z ceramiki dało nazwę wytwarzanym w nim od ponad 600 lat fajansom, warto do niego zajechać, żeby zobaczyć imponujące zbiory tej dziedziny sztuki w Museo Internazionale delle Ceramiche. Kolekcja obejmuje nie tylko wspaniałą ceramikę pochodzącą z Włoch, ale także wyroby przywiezione w to miejsce z całego świata. Muzeum oraz zabytkowe domy ze zdobiącymi je ceramicznymi elementami powinny zachwycić wszystkich miłośników kolorowej ceramiki. Faenza to idealne miejsce na poszukiwanie ceramicznych pamiątek sprzedawanych na barwnych jarmarkach. Ferrara – w dobie renesansu miasto odbywało ważną rolę polityczną ze względu na sprawującą w nim władzę dynastią Este. W XVI w. zabrakło co prawda męskiego dziedzica tronu i miasto przeszło pod władanie papiestwa przez co straciło na znaczeniu, niemniej odbudowało się za sprawą okolicznych terenów uprawnych i przetwórstwa owoców. Turyści przyjeżdżają do Ferrary przeważnie z wizytą jednodniową, by podziwiać między innymi Castello Estense – majestatyczny zamek z fosą, uważany za wybitne osiągnięcie inżynierii wojskowej. Na północy miasta przyjemnym może okazać się spacer długimi i szerokimi alejami otoczonymi renesansowymi pałacami ozdobionymi wspaniałymi ogrodami, w miejskim pejzażu dominuje także ciekawa katedra z imponującą fasadą oraz wspaniała dzielnica średniowieczna z labiryntem malowniczych uliczek i przytulnych restauracji, w którym można przepaść na wiele godzin. Rawenna – niezwykłe miasto będące przez pewien czas stolicą Cesarstwa Zachodniorzymskiego, gdy plemiona barbarzyńców atakowały Rzym w V w. W tym czasie jak grzyby po deszczu wyrastały znamienite budowle, czas świetności Rawenna przechodziła również w epoce bizantyjskiej, po której pozostało wiele śladów. W mieście koniecznie trzeba zobaczyć wzniesioną w VI w. bazylikę San Vitale słynącą z ośmiokątnego kształtu i wspaniałych mozaik zachwycających finezją detali i kolorystyką. Do cennego historycznie kompleksu należy warte odwiedzenia Mausoleo di Galla Placidia oraz Muzeum Narodowe z bogatą kolekcją sztuki rękodzielniczej. Spacer po Via Roma wśród monumentalnych pałaców może być dobrym pomysłem na spędzenie dnia w pięknym mieście tak samo, jak wizyta w bazylice Sant'Apollinare Nuovo, w której wnętrzach kryją się także niezwykłe mozaiki. W Rawennie końca żywota doczekał Dante – autor „Boskiej komedii”, któremu raweńczycy wybudowali sarkofag, ale po wcześniejszej ciekawej historii związanej za zniknięciem jego ciała – szczątki pisarza chcieli mieć u siebie Florentczycy, ale gdy przyjechali po nie z papieskim nakazem, okazało się, że grób jest pusty. Mieszkańcy Rawenny przenieśli szczątki w znane tylko sobie miejsce i tam ukryli, niemniej odkryto je dopiero w 1865 r., dzięki czemu na zawsze pozostały w mieście. Ciekawym zabytkiem do którego na koniec warto się pofatygować jest Mausoleo di Teodorico inspirowane wpływami syryjskimi, co ciekawe wybudowane w całości z wapienia przywiezionego z chorwackiej Istrii. Werona – wspaniałe miasto mające do zaoferowania turystom wiele atrakcji w postaci okazałych rzymskich zabytków i ciekawych historii. Zachwyt budzi średniowieczna zabudowa powstała z wydobywanego w okolicy różowego marmuru, którego poświata przypomina blask zachodzącego słońca. Pierwszą osadę rzymską założono w tym miejscu ze względu na przecinające się szlaki handlowe prowadzące na północ, później utworzono z niej państwo-miasto najprężniej rozwijające się w XIII w. za czasów Scaligerich, za których panowania powstało wiele pięknych budynków. Po epizodzie austriackim Werona trafiła z powrotem do Włoch i stała się najzamożniejszym włoskim miastem. Najważniejszym zabytkiem, którego wręcz nie można przegapić jest Arena pochodząca z I w. zachwycająca godnym podziwu stanem, nadal funkcjonująca jako centrum odbywających się tam spektakli, dodatkowo urzekająca wspaniałym widokiem na miasto z najwyżej położonych rzędów siedzeń. Wielu spacerowiczów robiących zakupy, rozmawiających i popijających zacne wina można spotkać na Piazza Bra. Jeżeli ktoś ma zapas czasu może się do nich dołączyć lub udać na Via Mazzini, gdzie można w niewielkich sklepikach i butikach znaleźć cenne pamiątki. Prawdziwy ruch turystyczny odbywa się w sercu miasta na placu Piazza delle Erbe otoczonym licznymi pałacami i wieżami zachwycającymi swoją różnorodnością i kunsztem wykonania. Najbardziej wyrafinowane włoskie grobowce należące do rodu Scaligerich znajdują się przed małym kościółkiem Santa Maria Antica skąd można podejść do imponującego i największego kościoła w Weronie Sant'Anastasia, który powinien zainteresować miłośników gotyku. Krokiem spacerowym warto się przemieścić w okolice katedry z ciekawymi malowidłami oraz Porta dei Borsari – budowli, która wywarła wielki wpływ na architektów renesansu. Samo pokonanie labiryntów sal, dziedzińców i pasaży w twierdzy Castelvecchio jest pasjonujące, nie wspominając o bogactwie znajdujących się w niej imponujących eksponatów muzealnych. Niezapomnianym jest również spacer bulwarami wzdłuż wybrzeża rzeki Adygi, w trakcie którego można także zobaczyć wspaniałą Basilica di San Zeno Maggiore, Teatro Romano z I w. w którym do dzisiaj wystawia się sztuki Szekspira, w tym najbardziej znaną Romeo i Julia. Za jedną z liczących się pereł miasta uchodzi kościół Sanata Maria in Organo z niezwykłym chórem wykonanym z mistrzowską dbałością o szczegóły. . Cremona – warto odwiedzić urokliwe miasto znane z wyrobu skrzypiec i targowego charakteru, w którym odbywają się wspaniałe koncerty muzyki klasycznej. Niezapomnianym może być spacer po krętych ulicach starówki i zwiedzanie skupiających się wokół niej zabytków. Średniowieczne serce miasta Piazza del Comune przyciąga swoim urokiem oraz zabudową z czerwonej cegły, ozdobioną wieżyczkami i wspaniałymi arkadami. Wrażenie robi najwyższa w średniowiecznych Włoszech dzwonnica połączona loggią z katedrą prezentującą mieszaninę różnych stylów, ciekawe jest także znajdujące się koło niej baptysterium, a wizytę w mieście powinny uświetnić odwiedziny w Museo Stradivariano z pokaźną kolekcją cennych i zabytkowych skrzypiec. Turyści czujący klimat muzyki klasycznej powinni wziąć udział w warsztatach gry na tym pięknym instrumencie. Wenecja – chyba nie ma na świecie osoby, która nie obiecałaby sobie spędzenia chociaż jednego dnia w mieście gondoli, mostów, kolorowych masek i karnawału. Nie ma w tym nic dziwnego – miasto położone jest na wodzie, a niezwykłą i jedyną w swoim rodzaju atmosferę tworzą bajkowe zespoły uliczek, wszechobecne kanały i piękne zabytki wręcz unoszące się na wzburzonych falach wywoływanych przez przepływajcie obok setki gondoli. Główna arteria komunikacyjna to czterokilometrowy Canal Grande dochodzący w niektórych miejscach do 70 m szerokości, dzielący miasto na połowę. Przy nim ulokowana jest większość najznamienitszych zabytków Wenecji, więc warto chociażby zwiedzić miasto z poziomu wody. Całą okolicę nie sposób zwiedzić w jeden dzień, ciężko też wejść do każdego z kościołów, niemniej najlepszym sposobem na zwiedzanie jest skorzystanie z gondoli, wodnych autobusów i taksówek lub po prostu z własnych nóg. Warto też zaopatrzyć się w turystyczną kartę Rolling Venice lub Venice Card znacznie ułatwiające zwiedzanie miasta nie uszczuplające jednocześnie zasobności portfela. Określenia „najelegantszy salonik Europu” użył już Napoleon podziwiając serce Wenecji, czyli wspaniały plac św. Marka – wielki architektoniczny skarb, najbardziej znany symbol chwały Wenecji reprezentujący miasto na wszystkich folderach. Nie dziwią zatem tłumy turystów oblegające najwytworniejsze kawiarnie, restauracje i ogródki, posilające się przed zobaczeniem najpiękniejszej świątyni w Europie – Bazyliki św. Marka, niepozostawiającej nikogo w obojętności. Jedni turyści znikają w jej wnętrzach, inni podziwiają romańskie zdobienia środkowych drzwi, jeszcze inni decydują się na odwiedzenie Museo Marciano i Loggi dei Cavalli. Na placu wznosi się także wspaniała wieża Campanile oraz misterna wieża zegarowa Torre dell'Orologio, a stojąc twarzą do laguny widzi się po prawej stronie XVI-wieczną Liberia Sansoviniana z rzeźbionymi arkadami i posągami, w której odbywają się koncerty muzyki klasycznej, uznawaną jednocześnie przez podróżników za najpiękniejszy budynek wszech czasów. Od wschodu Piazzettę – otwartą przestrzeń pomiędzy San Marco a spacerowym bulwarem – zamyka majestatyczny XIV-wieczny Pałac Dożów, w którym przez wieki sprawowano władzę i znajdowały się najważniejsze instytucje państwowe. W międzyczasie warto zajrzeć na Schody Gigantów, gdzie odbywały się koronacje kolejnych dożów lub skierować się na romantyczny Most Westchnień, po którym na egzekucję prowadzano ciężko wzdychających skazańców. Po kolejnej kawie wypitej w najsłynniejszej kawiarni Florian można zwiedzić muzea: Archeologico, del Risorgimento i Correr z niebywałymi kolekcjami historycznymi lub udać się na północ od placu św. Marka by spacerować po zatłoczonym Campo San Bartolomeo, zwiedzić słynną spiralną klatkę schodową Scala del Bovolo lub wypocząć na spokojnym Campo San Luca. Wenecja to także karnawał i nieustanne rozrywki, które wielu turystów łączy z pobieżnym zwiedzaniem miasta. W czasie karnawału ulice Wenecji zapełniają się wesołymi ludźmi w kolorowych przebraniach, których istotnym elementem są przecudowne i różnorodne maski. Italia in Miniatura – niezwykle pasjonujący zarówno dorosłych jak i dzieci park tematyczny w Rimini, gdzie wśród zieleni i kolorowych kwiatów znajduje się 270 miniatur najpiękniejszych miejsc we Włoszech takich jak Bazylika św. Piotra, Katedra w Mediolanie, Port w Genui i wiele innych. Można także zobaczyć miniaturową Wieżę Eiffla i bajkowe zamki z Niemiec. Podróż po tym niezwykłym świecie z pewnością zachwyci i umili pełen wrażeń dzień. Florencja – miasto jest tak niezwykłe, że jeden dzień nie wystarczy na wczucie się w jego niezwykły klimat i poznanie wielu cennych skarbów. Zwiedzanie najlepiej zaplanować w środku tygodnia, gdyż bywa, że muzea zamknięte są w poniedziałki, a kościołów nie można zwiedzać w niedzielę. Najwspanialszy artystyczny ośrodek świata założyły wojska Juliusza Cezara już w 59 r. ze względu na rzekę Arno będącą w tym czasie dogodnym szlakiem komunikacyjnym. W kolejnych wiekach miasto podlegało różnym władcom, podobnie jak cała Toskania, a częste wojny umacniały jego pozycję strategiczną. Największy rozwój Florencji to okres między XIV a XVI w., który pozostawił po sobie najwspanialsze zabytki, a miasto stało się kolebką sztuki, malarstwa, rzeźby, literatury i muzyki, takie nazwiska jak Donatello, Michelangelo, Giotto, Dante i Botticelli przyciągają turystów pragnących poznać niezwykłe miasto i jego historię. Po wielu miastach nie da się spacerować obojętnie, taka też jest Florencja z największymi perłami światowej architektury oraz najdrobniejszymi zakątkami, których historia może okazać się również wielką. Miasto najlepiej zwiedzać na pieszo, a podróż w głąb czasu, czyli do zarania renesansu najkorzystniej rozpocząć na Piazza del Duomo, chociaż gdziekolwiek by się nie poszło, można dotrzeć do niezwykle ciekawych miejsc. Prowadzące do placu uliczki nie są tak imponujące jak jego główna atrakcja, czyli niebywała katedra Santa Maria del Fiore stworzona z zielonych, białych i czerwonych marmurów pochodzących z różnych części Włoch, budowana przez 150 lat, będąca niegdyś największą świątynią chrześcijańską. Imponujących rozmiarów kopuła otoczona wielobocznymi absydami robi wrażenie na turystach zajadających gofry o smaku anyżu – „brigidini”, przesiadujących w okolicznych ogródkach, a samo wnętrze zachwyca podróżujących koneserów historii sztuki. Na niezwykłe miasto warto spoglądnąć z samej kopuły udostępnionej zwiedzającym, by później z wielką zadumą udać się do wnętrz Dzwonnicy Giotta i Baptysterium ze złoconymi drzwiami z brązu i mozaiką przypominającą „Sąd Ostateczny”. Z niezwykłego placu warto podążyć główną ulicą Florencji Via dei Calzaiuoli, pełną luksusowych sklepów i galerii handlowych, zajść na imponujący rozmiarami plac Piazza della Repubblica lub odszukać słynną galerię degli Uffizi, by poczuć prawdziwy oddech renesansu. Niegdyś przesiadywali w niej notariusze i przedstawiciele cechów, a teraz wspaniałe wnętrza do których wręcz pielgrzymują turyści zdobią najznamienitsze dzieła światowego malarstwa oraz inne godne uwagi i bezcenne kolekcje. Zwiedzający galerię turyści często giną w tajemnych przejściach łączących Palazzo Vecchio z Palazzo Pitti, co wywołuje dreszczyk emocji i urozmaica zwiedzanie. Jednym z turystycznych symboli Florencji, gdzie można spędzić wspaniałe chwile jest Piazza della Signoria z niezwykłym zestawem rzeźb oraz gmachem zachwycającego ratusza Palazzo Vecchio. Niezwykle przyjemny może okazać się spacer po zachodniej części miasta, gdzie zachowały się średniowieczne ulice z często odwiedzanym przez turystów targiem Mercato Nuovo. Przesądni spacerowicze gromadzą się zwykle wokół Il Porcellino – figurki dzika do którego paszczy „na szczęście” warto wrzucić monetę lub potrzeć złocisty nos. Na bezcelowe wędrówki romantycy powinni wybrać się wieczorami na rozległy plac Piazza Santa Maria Novella z niezwykłym kościołem kryjącym w swoich wnętrzach prawdziwą wirtuozerię najrozmaitszych dzieł sztuki. W plątaninie uliczek wokół kościoła San Lorenzo łatwo się zgubić, na baczności trzeba się także mieć w trakcie poszukiwania pamiątek na okolicznym targu, na którym można znaleźć prawie wszystko, w tym cenne pamiątki. Magnetyczny urok rzeźby Dawida stworzonej prze Michała Anioła przyciąga swoją mocą w Akademii Rysunku, tak samo jak gwarny Piazza San Marco z gromadzącymi się na nim adeptami sztuki. Znany z filmu „Pokój z widokiem” kościół Santa Croce przyciąga freskami Giotta, ciekawe są okolice wspaniałego mostu Ponte Vecchio, na którym ruch turystyczny nigdy nie ustaje, a uliczni handlarze rozkładają po zmroku swoje kramy. Po długich wędrówkach dobrze jest odpocząć w ogrodach Boboli z wspaniałymi ozdobami, by później dostać się na wzgórze z twierdzą Forte di Belvedere, która może poszczycić się niebywałym widokiem na miasto. Każdy turysta powinien zobaczyć także Calelle Brancacci – niespotykany klasztor z kościołem Santa Maria del Carmine oraz falującą w słońcu fasadę kościoła San Miniato al Monte położonego na jednym z wzgórz okalających Florencję. Ze wzgórza rozpościera się imponujący widok na starówkę i rzekę Arno, więc warto podjechać autobusem lub przejść się na pieszo na majestatyczne zbocza przyciągające setki zwiedzających. Po pełnym we wrażenia dniu warto zrelaksować się w ekskluzywnej restauracji lub winiarni w Palazzo Antinori, wybrać się na koncert z muzyką klasyczną, do opery, baletu lub na pełną włoskich rytmów dyskotekę. We Florencji znajduje się jeszcze wiele ciekawych zabytków, więc przed zwiedzaniem miasta dobrze jest zaplanować wędrówkę i naładować baterie aparatu fotograficznego. Mirabilandia – turyści wypoczywający w regionie Emilia-Romania powinni zainteresować się największym włoskim parkiem rozrywki znajdującym się niedaleko Rawenny. Magiczne i bajkowe miejsce koniecznie trzeba odwiedzić, na 30 ha tonących w zieleni wspaniałe atrakcje znajdą przede wszystkim dzieci, ale także dorośli nie będą mieli czasu na próżnowanie. Siedem tematycznych stref z ponad czterdziestoma atrakcjami zapewnia zabawę związaną z pojazdami wodnymi, drogowymi i szynowymi, atrakcje przygodowe, tradycyjne wesołe miasteczka, niewyobrażalnie poszaleć można na zróżnicowanych zjeżdżalniach czy poczuć prawdziwy wiatr we włosach na największej atrakcji parku, czyli kolejce górskiej iSpeed. Wypoczywać można także na specjalnie przygotowanych plażach lub spokojnie oglądać widowiskowe spektakle. San Marino – głównym atutem przyciągającym turystów do malowniczego zakątka Włoch (niewielkiego państewka ze stolicą o tej samej nazwie) są dziesiątki sklepów z alkoholem i perfumami, niezwykłe widoki, budujące nastrój brukowane, wąskie i strome uliczki oraz historyczna zabudowa wśród której warto spędzić co najmniej kilka godzin. Centralnym punktem miasta ze wspaniałą panoramą na dolinę rzeki Marecchia jest plac Piazza della Liberte, na którym można zasiąść w magicznej restauracji i rozkoszując się pożywnym obiadem zbierać siły na zwiedzanie Bazyliki San Marino, Pałacu Rządowego obfitującego w państwowe symbole i przede wszystkim Tre Torri – trzech średniowiecznych fortec królujących nad miastem.

Dziś kolejny wpis o miejscu w formie wywiadu, tym razem okiem przewodniczki licencjonowanej. Barbara jest mieszkanką Rawenny i licencjowaną przewodniczką na terenie regionu Emilia Romania(Rawenna, Bolonia, Modena, Ferrara, Rimini) i San Marino. Oprowadza turystów w języku włoskim, angielskim i zabieram Was do Rawenny. Zapraszam :-) Witaj .... Zaczynamy od krótkiej prezentacji. Powiedz nam coś o sobie ? Nazywam się Barbara Stolecka, jestem absolwentką kulturoznawstwa Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach ze specjalizacją w filmoznawstwie. Zaraz po studiach przeprowadziłam się do Włoch z miłości do sztuki i oczywiście do Włocha! ;) Już od 20 lat mieszkam na stałe w Rawennie, położonej blisko Adriatyku i słynnej z bizantyjskich mozaik. Od zawsze pracowałam w branży turystycznej: w biurach informacji turystycznej (IAT), w biurze podróży, w miejskim biurze do spraw statystyki turystycznej, jak również jako tłumacz przysięgły języka polskiego i angielskiego w Sądzie Rejonowym w Rawennie. W 2000 roku rozpoczęła się moja przygoda jako licencjonowany przewodnik po regionie Emilii-Romanii. W ciągu lat nawiązałam aktywną współpracę z agencją regionalną do spraw rozwoju turystyki APT, wieloma biurami podróży w kraju i za granicą. Dlaczego polski turysta ma wybrać Rawennę, co stanowi największy atut miasta ? Rawenna jest małym sennym miasteczkiem, położonym blisko morza ( km) o niesamowitym bogactwie artystycznym. Miasto jest znane na całym świecie jako stolica mozaiki. W czasach Cesarstwa Rzymskiego szczególne położenie miasta pomiędzy olbrzymią naturalną laguną, zadecydowało o losach Rawenny. W V wieku miasto urosło do rangi stolicy zachodniej części Cesarstwa, kilkadziesiąt lat później król Ostrogotów Teodoryk Wielki wybrał sobie właśnie to miasto jako swoją siedzibę, a w VI wieku cesarz bizantyjski Justynian sfinansował budowę najsłynniejszej bazyliki Św. Witalisa ozdobionej do tej pory autentycznymi mozaikami. Mozaiki bazyliki Św. Witalisa W przeciągu wieków wiele się zmieniło: miejsce kanałów i rzek, które przepływały przez Rawennę, zajęły ścieżki rowerowe. Dzięki temu tutaj można jeszcze po delektować się spokojem - samochody muszą zaparkować na obrzeżach starówki, a turyści spacerując bez problemu uliczkami, zwiedzić zabytki UNESCO, uczestniczyć w kursie mozaiki i po prostu odpocząć od zgiełku na plażach Riwiery. Bazylika Św. Witalisa Czy Rawenna to miasto, którego można doświadczyć podczas jednej, weekendowej wizyty? Ile czasu najlepiej zarezerwować sobie na odwiedziny? Wystarczy jeden dzień na zobaczenie bizantyjskich mozaik z V i VI wieku ośmiu obiektów UNESCO utytułowanych w większości w obrębie niewielkiej starówki. Z bazyliki i mauzoleum Galli Placydii, dwóch najsłynniejszych zabytków jest tylko 15 minut spaceru, żeby znaleźć się w okolicach dworca i bazyliki Św. Apollinarego Nuovo. Krótka przechadzka zaprowadzi was również w stronę Katedry, Baptysterium Neona i Muzeum Arcybiskupiego. Natomiast należy podjechać samochodem lub miejskim autobusem do bazyliki Św. Apollinarego w Classe (ok. 4km od centrum miasta w kierunku Rimini) i jak ktoś jest wygodny, pod mauzoleum Teodoryka. Bazylika Św. Apollinarego w Classe Ile Twoim zdaniem, trzeba poświęcić czasu by dobrze poznać dobrze Rawennę? Według mnie należałoby poświęcić jeszcze jeden dzień na kurs mozaiki organizowany w wielu pracowniach dla turystów i profesjonistów np. Anna Fietta przy via Argentario w okolicach bazyliki Św. Witalisa ( lub Koko mosaico przy via di Roma ( Spis wszystkich pracowni możecie znaleźć tutaj. Być w Rawennie i nie zaznajomić się dogłębnie z tą antyczną sztuką, to tak jak być w Bolonii i nie zobaczyć siedziby uniwersytetu Pałacu Archiginnasio!!! Nie zapomnijcie zwiedzić Domus Kamiennych Dywanów (Domus dei Tappeti di Pietra) oraz wystawę poświęconą historii mozaiki TAMO. Kurs mozaiki Co jednak w sytuacji, gdy mamy tylko jeden dzień na pobyt w mieście? W ciągu jednego dnia można wykorzystać kumulatywny bilet wstępu do bazylik Św. Witalisa, Sant’Apollinare Nuovo, mauzoleum Galli Placydii, baptysterium Neona i muzeum Arcybiskupiego. W pobliżu rynku (Piazza del Popolo) znajduje się grób najsłynniejszego włoskiego poety Dantego Alighieri, który umiera w Rawennie w 1321 roku, możecie wejść na krużganek klasztoru Franciszkanów i do tzw. „strefy ciszy” Quadrarco di Braccioforte, gdzie spoczywają rodziny szlacheckie. Po drodze znajdziecie liczne bary oferujące piadinę, lokalny pszenny placek podgrzewany na rozgrzanej płycie i faszerowany czym dusza rada. Bilet zabytków UNESCO Opera di Religione kosztuje 9,50 euro na osobę. Od 1 marca do 15 czerwca dodatkowe 2 euro na mauzoleum Galli Placydii, ze względu na niewielki rozmiar zabytku i długie kolejki w tym okresie. Piazza del Popolo Nieturystyczne "must see"? Polecam wizytę niewielkiego ogrodzonego wysokimi murami ogrodu Giardino delle Erbe Dimenticate w okolicach Katedry. Wchodząc od strony Piazzetta Paolo Serra znajdziecie się w relaksującym otoczeniu, gdzie można zobaczyć setki mniej lub wiecej znanych roślin klimatu śródziemnomorskiego. Natomiast wielką atrakcją dla rodzin z dziećmi są złote rybki pływające w zalanej wodą średniowiecznej krypcie kościoła Św. Franciszka, oczywiście ozdobionej starymi mozaikami! Nie zapomnijcie wrzucić monetę, żeby ją oświetlić. Pieniądze są przeznaczone na pokarm dla tych żarłoków. Jakich wskazówek udzieliłabyś osobom, które chcą zwiedzić Rawennę? Masz jakieś ? Żeby najbardziej po delektować się spokojną atmosferą miasta, najlepiej zaparkować samochód na parkingu Largo Giustiniano w okolicach bazyliki Św. Witalisa i stamtąd rozpocząć spacer po starówce (opłata całodniowa ok. 4,50 euro, w niedziele gratis). Autokary turystyczne mogą podjechać na Piazza della Resitenza lub na Plac Aldo Moro przy dworcu autobusowym. Wygodnym połączeniem jest również przyjazd koleją z Rimini lub Bolonii na dworzec usytuowany w samym centrum. W biurze informacji turystycznej przy Piazza San Francesco możecie wynająć za darmo żółte rowery turystyczne i pojeździć sobie po mieście wraz z setkami mieszkańców. Wystarczy wypełnić formularz i skserować paszport lub dowód osobisty. Czy masz swoje ukochane miejsca, do których często wracasz? Dla mnie najbardziej sugestywnym miejscem jest niezwykła atmosfera w mauzoleum Galli Placydii. Jest to zabytek wzniesiony na zlecenie siostry przyrodniej cesarza Horiusza i Arkadiusza, która rządziła Rawenną jako regentka przez 25 lat w pierwszej połowie V wieku. Z zewnątrz wygląda na prostą ceglaną budowlę. Wnętrze, zatopione w tajemniczym półmroku dzięki oknom zakrytym płytami prawdziwego alabastru, jest całkowicie pokryte barwnymi mozaikami. Natomiast widok rozświetlonego złotymi gwiazdami nieba zachwycił nie tylko mnie, ale również poetów (Dante, Lord Byron), artystów (Gustaw Klimt) i .....psychoanalistów rangi Carla Gustava Junga! Magiczna atmosfera porywa najskrytsze zakamarki duszy. Galla Placidia Co jest, według Ciebie, najbardziej czarującego w tym mieście? Spokojna atmosfera starej stolicy cesarstwa rzymskiego. Uważnym okiem możecie rozpoznać wijące się stare kanały, dzisiaj pełne sklepów. Mała ciekawostka dla amatorek shoppingu uwielbiających sztukę. Dzisiejszy ekskluzywny butik Max Mara przy Piazza Andrea Costa, to w rzeczywistości stara bazylika z VI wieku poświęcona Św. Michałowi (San Michele in Africisco). W absydzie dzisiaj są rozwieszone ubrania, a w bocznych kaplicach można się poprzebierać. Gdyby ktoś z was pojechał do Berlina, w Bode Museum można podziwiać całkowitą dekorację mozaikową pochodzącą właśnie z tego miejsca. Tuż przy skonsakrowanym kościele Św. Dominika, w starej kaplicy ozdobionej freskami o tematyce religijnej, dzisiaj sprzedają cenne kaszmirowe sweterki Falconieri. Kiedy warto przyjechać do Rawenny? Rawennę można zwiedzić o każdej porze roku. Odradzałabym jedynie okres wiosenny, kiedy jest bardzo dużo wycieczek szkolnych, a w okresie Świąt Wielkanocnych tradycyjnie przyjeżdża dużo hałaśliwych włoskich rodzin. Musicie też się liczyć z kolejką do kasy biletowej i przede wszystkim do bardzo popularnego mauzoleum Galli Placydii, gdzie można zostać jedynie przez 5 minut ze względu na tłumy i specyficzny mikroklimat. Z czego Rawenna może być najbardziej dumna? Z wielotysięcznej historii jako stolica mozaiki, która w dalszym ciągu jest aktywnie podtrzymywana. Miasto jest nią całkowicie ozdobione: tablice z nazwami ulic, kwietniki, przepiękna fontanna Ardea Purpurea na Piazza della Resistenza. Co dwa lata są organizowane konkursy mozaiki nowoczesnej, podczas których artyści z całego świata starają się wykazać w nowej odsłonie. W tutejszym Museum Sztuki MAR jest aktualizowana baza danych o artystach i dziełach sztuki związanych z mozaiką nowoczesną, gdzie również można je podziwiać. Na zdjęciu fontanna Ardea Purpurea na Piazza della Resistenza Może polecisz nam jakąś fajną sagrę ? Włochy ogólnie są znane z tradycyjnych festiwali enogastronomicznych zwanymi sagrami. W Rawennie co roku w ostatnią niedzielę miesiąca, wiosną i jesienią odbywa się MADRA: na ulicach miasta lokalni producenci wystawiają swoje produkty żywnościowe, z których kucharze przygotowują wyśmienite dania Madra 2018. Obecnie czekamy na sagrę trufli z lasów sosnowych (Sagra del Tartufo di Pineta, orzeszków pinoli (Sagra del pinolo, i mątwy w Pinarella di Cervia (Sagra della Seppia, Polecam również największą imprezę czerwonego wina Sangiovese w Romanii – festa Giovinbacco. Odbywa się w drugiej połowie października oraz listopadowy festyn czekolady. Zaktualizowany kalendarz wydarzeń i festynów znajdziecie tutaj. Od 1990 roku przełom czerwca i lipca to okres Festiwalu w Ravennie bogaty we wszelkiego rodzaju koncerty muzyki i w spektakle organizowane przez Cristina Mazzavillani Muti, żonę słynnego dyrygenta La Scali mediolańskiej. Co roku zmienia się temat przewodni festiwalu i co roku zjeżdżają tutaj artyści z całego świata. Natomiast amatorów jazzu zapraszam na Ravenna Jazz Festival i regionalne koncerty Cross roads od marca do maja. Czego warto spróbować kiedy jest się w Rawennie ? Jakie są typowe przysmaki ? W każdym najmniejszym barze serwują piadinę. Ten pszenny prosty placek to tutejszy „Fast Food”! Piadina Najlepsze piadiny serwują w barze Mosaico tuż przy kasie biletowej bazyliki Św. Witalisa (via Argentario), w małym kiosku na wynos „Profumo di Piadina” na Via Cairoli 24 i w jednym z najpopularniejszych lokali w Rawennie “Ca’ de Ven” (Dom Wina) przy Via Corrado Ricci. Tam można również zakosztować raweńskich uszek, nazywanych „cappelletti”, nadziewanych serem i podawanych najczęściej w rosole czy z sosem bolońskim. Pasta Ponadto polecam owoce morza w Corte Cabiria Ristorante, via Filippo Mordani 8 lub L’Acciuga Osteria, lokal stylizowany na wnętrze łodzi gdzie serwują doskonałe dania rybne. W końcu Rawenna jest położona blisko morza!Owoce morza Możesz nam polecić jakieś fajne lokale w Rawennie? Szereg różnych lokalików i restauracji powstało tuż przy raweńskiej krzywej wieży na via Ponte Marino. Wieczorem może być tam tłoczno! Ciekawym miejscem jest Corte Cavour, gdzie na relaksującym dziedzińcu z urokliwą fontanną i drzewkami Ginko Biloba można napić się orzeźwiającego drinka. Możesz nam polecić jakieś fajne lokum gdzie się przespać w Rawennie? W Rawennie nie ma wielu dużych hoteli. Grupom zorganizowanym proponuję pobyt na pobliskich miejscowościach nadmorskich. Natomiast turyści indiwidualni mogą skorzystać z usług w bardziej kameralnych miejscach, jak na przykład Santa Maria in Foris via Pasolini, 61 czy hotel Sant’Andrea, via C. Cattaneo, 33. Dobrym rozwiązaniem jest też Ostello Galletti-Abbiosi, via di Roma 140, który absolutnie nie przypomina hostelu, ponieważ w rzeczywistości jest wyrafinowanym pałacem z XVIII wieku. Polecam również prywatne kwatery takie jak B&B Sant’Apollinare przy via Francesco Negri, 16, czy B&B Al Teatro via G. Guaccimanni, 38. Tylko nie spodziewajcie się prostych pokoi z łóżkiem i łazienką. Prawie wszystkie znajdują sie w wypełnionych historią domach. Czy masz jakąś złotą radę dla turystów i podróżników? Czy być może należy na coś uważać, czegoś uniknąć? Tak jak już wspomniałam, Rawenna jest spokojnym sennym miasteczkiem. Najlepiej zostawić samochód na parkingu i po prostu delektować się takim klimatem. Nie śpieszcie się! Miasto należy po prostu odkryć, a na to jest potrzebny czas. Podczas spaceru uważajcie jedynie na rowerowiczów. Wielu z nich jeździ po środku uliczek, na specjalnie wyznaczonym gładszym szlaku rowerowym. A jeśli macie jakiekolwiek pytania, możecie śmiało się ze mną skontaktować. Chętnie będę służyć pomocą! INFORMACJE GEOGRAFICZNERawenna znajduje się w regionie Emilia-Romania. 87 kilometrów od leży na równinie u zbiegu rzek Ronco i Montone, w odległości 10 km od Morza Adriatyckiego, z którym połączone jest żeglownym kanałem. Do Rawenny najprościej dostać się własnym samochodem. Jest także opcja dojazdu pociągiem. Najbliższe miasto to Bolonia. Z Polski samolotem możemy się dostać do Bolonii z Krakowa, Wrocławia i Warszawy Modlin. Z Bolonii najlepiej dojechać do Rawenny pociągiem. Dziękuję Barbarze za ten inspirujący wywiad, który przybliżył mi Rawennę, mam nadzieję, że i Wam. Wywiadu udzieliła mi Barbara Stolecka. Barbara z wykształcenia jest kulturoznawcą. W Rawennie zapuściła swoje korzenie już 20 lat temu. Od 2000 roku pracuje jako licenjonowany przewodnik wycieczek po regionie Emilia-Romagna, Republice San Marino, jako pilot i tłumacz przysięgły w sądzie rejonowym. Od wielu lat współpracuje aktywnie z biurem promocji regionalnej, mając na koncie wywiady telewizyjne i prasowe dotyczące turystyki kulturowej i enogastronomicznej regionu Emilia-Romagnia w różnych krajach swiata. Uwielbia podróżować, a przede wszystkim kocha swoją pracę, dobre jedzenie i ravennaguide@ i barbarastolecka@ Strona FB Licencjonowany przewodnik region Emilia-RomagnaKom. +39 Zdjęcia autorstwa Barbary i Tomasza Jungowskiego. Spodobało się ? Podaj dalej! Polecam również: Jak zwiedzać Ascoli Piceno - wywiad z mieszkankąJak zwiedzać Florencję ? Wywiad z mieszkanką Jak zwiedzać Genuę ? Wywiad z przewodniczką licencjonowaną Jak zwiedzać jezioro Iseo ? Wywiad z mieszkanką Zapraszam do dołączenia mojej grupy facebookowej - Włochy po mojemu ;-) Zapraszam do polubienia mnie na Facebooku lub google+, dziękuję za odwiedziny :-)

Modena, jedno z najpiękniejszych miast włoskiego regionu Emilia-Romania, którego historyczna część została w 1997 roku wpisana na listę światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO. To z Modeny wywodzi się słynna na całym świecie marka Ferrari, tu urodził się Luciano Pavarotti, i to jedynie tutaj produkowany jest oryginalny ocet balsamiczny (balsamic vinegar). Znakiem rozpoznawczym miasta jest biała katedra - Duomo (Cattedrale Metropolitana di Santa Maria Assunta in Cielo e San Geminiano) oraz górująca nad nią wieża, które są unikalne w skali całych Włoch i warto nawet przyjechać jedynie po to, aby je zobaczyć na własne oczy. Katedra jest imponującą również w środku. Znajdziemy tu dwa ołtarze, dolny (z równo rozstawionymi kolumnami) i kryptą ze szczątkami św. Geminiana (Geminiano di Modena), oraz górny, z drewnianymi wykończeniami. Pomiędzy ołtarzami znajdziemy drewnianą rzeźbę przedstawiającą ostatnią wieczerzę. Przyglądając się katedrze zobaczymy wiele rzeźb i elementów z różnych okresów, nawet filary dolnego ołtarza różnią się między sobą. Warto poświęcić chwilę i poszukać różnych “smaczków”. Jak zwiedzać Modenę? Historyczna część Modeny nie zajmuje dużego obszaru, wszędzie bez większego problemu dostaniemy się na piechotę, a słynne muzeum Ferrari znajduje się tuż obok dworca kolejowego. Ile czasu poświęcić na zwiedzanie Modeny? Wiele osób odwiedza Modenę w ciągu jednego dnia, jako jednodniową wycieczkę z niedalekiej Bolonii (około 30 minut jazdy pociągiem). W trakcie jednego dnia powinniśmy zdążyć odwiedzić miejsca z listy UNESCO, pospacerować po historycznej części, a na koniec odwiedzić muzeum Ferrari. Jeśli jednak chcemy skorzystać z oferty kulturalnej Modeny i odwiedzić również Pałac Muzeów, powinniśmy zastanowić się nad noclegiem i pozostaniem dwa, lub nawet trzy dni. Jeśli zdecydujemy się przyjechać na jeden dzień, warto być w Modenie jak najwcześniej, aby spokojnie pospacerować po uroczych uliczkach przed otwarciem najważniejszych atrakcji. Zwiedzanie Modeny Śladami UNESCO oraz historyczna Modena W 1997 roku katedra, wieża katedralna (wł. Torre Civica, ang. Ghirlandina Tower) oraz główny plac (Piazza Grande) zostały wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Do wieży katedralnej przylega muzeum katedralne, w którym wystawiono naprawdę imponującą kolekcję, w tym oryginalny dokument podpisany przez Karola Wielkiego nadający Modenie prawa miejskie, przenośny ołtarz oraz niesamowite dywany do wieszania na ścianie przedstawiające motywy z biblijnego stworzenia świata. Oprócz nich zdecydowanie wartym odwiedzenia jest ratusz, gdzie odwiedzimy kilka historycznych sal w których przez setki lat toczyła się historia Modeny. W środku oprócz fresków i pięknych malowideł zobaczymy słynne “ukradzione wiadro” z Bolonii, czyli najważniejszy łup wojenny Modeny zdobyty w 1325 roku podczas bitwy o Zappolino. Do ratusza możemy wejść schodami od strony Piazza Grande, lub od ulicy Via Scudari. Widok na Ratusz w Modenie Do katedry możemy wejść za darmo (co oczywiste, zwiedzanie nie jest możliwe w trakcie mszy świętych), wejście na wieżę oraz do muzeum katedralnego są już jednak płatne. Na szczęście miasto przygotowało specjalny bilet łączony, który za 6,00€ pozwala na wejście do wieży, do muzeum katedralnego, do ratusza (ten jednak oprócz niedzieli jest darmowy) oraz na strych ratusza, gdzie odbywa się prezentacja o historii i sposobie wytwarzania octu balsamicznego, a takżę jego degustacja (do spróbowania jest oryginalny ocet 12 i 25 letni!). Niestety, prezentacja odbywa się w języku włoskim, jednak warto sprawdzić, czy nie ma w danym momencie osoby mówiącej w języku angielskim. My w taki sposób otrzymaliśmy prywatną prezentację. Warto pamiętać, że liczba miejsc jest ograniczona, a zapisy prowadzone są w punkcie informacji turystycznej. W Modenie znajdziemy jeszcze jeden niesamowity obiekt, Pałac Książęcy (Palazzo Ducale). Budowa tego majestatycznego barokowego pałacu rozpoczęła się w 1634 roku, a dziś mieści się tutaj Włoska Akademia Wojskowa (Italian Military Academy) oraz Muzeum Wojskowe. Niestety, pałacu nie można zwiedzić “z ulicy”. Możemy jedynie obejrzeć budynek z wierzchu i wejść na główny korytarz (który wypełniony jest tablicami pamiątkowymi poświęconych włoskim żołnierzom), z którego można wygodnie spojrzeć na dziedziniec. Jeśli jednak chcemy odwiedzić pokoje pałacowe, wizyty z przewodnikiem odbywają się w soboty oraz niedzielę. Z reguły w sobotę rano wizyta odbywa się z przewodnikiem znającym język angielski. Koszt wycieczki to 8,00€ (6,00€ ulgowy do lat 12), bilety jednak trzeba rezerwować na oficjalnej stronie. Uwaga! Bilety w teorii można zakupić w centrum informacji turystycznej w dzień odwiedzić, w praktyce jednak może nie być miejsc! Ferrari Modena, jako miasto w którym powstała słynna marka samochodów Ferrari, słynie z muzeum Enzo Ferrari’ego, mieszczącego się w budynku, w którym twórca słynnej marki przyszedł na świat (znajduje się tam wystawa, biuro oraz muzeum silników). Za domem wybudowano olbrzymia halę, w której wystawiono najbardziej znane modele aut Ferrari na przestrzeni lat (na wystawie na terenie domu znajdziemy dodatkowo także łódź wyścigową tej marki). Niestety, bilet wstępu jest drogi i kosztuje aż 15€. Fani marki nie powinni być jednak zawiedzeni. W środku dużej hali znajduje się również nie lada gratka dla najmłodszych, pierwowzór słynnego Zygzaka McQueena z bajki Auta, który ma doklejone oczy i wygląda niczym wyjęty prosto z animacji studia Pixar. W głównej hali wyświetlane są również na przemian interaktywne filmy, o historii Enzo Ferrari’ego oraz przedstawiające samochody marki w kinematografii. Warto poczekać i obejrzeć oba. Jeśli mamy więcej czasu, z muzeum w Modenie odjeżdża autobus do drugiego muzeum Ferrari, do miasteczka Maranello, którym możemy wrócić później z powrotem do Modeny. Autobusy odjeżdżają co 90 minut, a ostatni z każdego z muzeum wyrusza około 15:00. Więcej informacji można znaleźć na oficjalnej stronie muzeum. Muzea i galerie Modena znana jest ze swojej oferty muzeów oraz galerii, a najbardziej znaną placówką jest Pałac Muzeów (Palazzo dei Musei), w którym znajdziemy aż cztery muzea: Musei Civici (Muzeum Miasta Modena) - w którym dowiemy się wszystkiego o Modenie na przestrzeni lat. Placówka została podzielona na dwie główne gałęzie - archeologia oraz sztuka. Znajdziemy tam zarówno wykopane antyczne narzędzia, jak i ceramikę czy obrazy. W muzeum znajdziemy także eksponaty etnologiczne, między innymi broń i ceramikę z Nowei Gwinei, Afryki, Azji czy z Ameryki Południowej. Wstęp jest darmowy. Muzeum Archeologiczne (Museo Lapidario Estense) - znajdziemy tutaj lapidarium, nagrobki, ale także wykopaliska antycznej rzymskiej drogi. Wejście również jest darmowe. Biblioteka Estense (Biblioteca Estense) - w bibliotece znajdziemy wiele ksiąg i manuskryptów z 14-16 wieku. Najważniejszym eksponatem jest biblia Borso d’Este z 15 wieku. Galeria Estense (Galleria Estense) - zbiory dynastii Este, które uważane są za jeden z najważniejszych zbiorów sztuki we Włoszech. Znajdziemy tu dzieła Berniniego, El Greco czy Velasqueza. Innym często odwiedzanym muzeum jest muzeum Luciano Pavarotti’ego (Casa Museo Pavarotti), znajduje się ono jednak około 10 km od centrum miasta - wstęp kosztuje 8€. Jeśli zostajemy w Modenie dłużej, warto zastanowić się nad biletem “Discover Ferrari & Pavarotti Land Tour”. Kosztuje on aż 48,00€, pozwala jednak na odwiedzenie dwóch muzeów Ferrari, muzeum Pavarotti’ego, korzystanie z autobusu shuttle bus oraz na skorzystanie z niektórych wycieczek z przewodnikiem. Więcej informacji dostępnych jest pod tym adresem. Kolejnym wartym polecenia miejscem jest Museo della Figurina, gdzie w dużej hali znajdziemy dziesiątki naklejek firmy Panini - które wielu może kojarzyć z albumów piłkarskich. Oprócz naklejek w środku przedstawione są także produkty reklamowe - np. pudełka od zapałek, kalendarze, banknoty czy znaczki pocztowe. Ocet balsamiczny Tak jak wspomnieliśmy powyżej, to w Modenie produkuje się oryginalny ocet balsamiczny. Jeśli jesteśmy bardziej zainteresowani sposobem jego wytwarzania i chcemy dowiedzieć się więcej o całym procesie - możemy wybrać się do Villa San Donnino, czyli do siedziby jednego z wytwórców, gdzie możemy wybrać się na degustację oraz zobaczyć w jaki sposób przechowywany jest tradycyjny ocet balsamiczny. Villa San Donnino niestety znajduje się kawałek od ścisłego centrum. Jeśli mamy więcej czasu, w nieodległym miasteczku Spilamberto znajdziemy muzeum Museo del Balsamico Tradizionale, gdzie poznamy cały proces od a do z. Dojedziemy tam autobusem linii 731 odjeżdżającym z dworca autobusowego (Modena Autostazione) raz na godzinę. Produkcja octu balsamicznego na strychu w budynku Ratusza w Modenie Nie zapominajmy o możliwości odwiedzenia poddasza w budynku Ratusza, gdzie zapoznamy się z procesem produkcji octu balsamicznego oraz będziemy mogli skosztować oryginalnego wyrobu. Kościoły Modeny Nie inaczej niż w całym Włoszech, w Modenie spotkamy kilka oryginalnych i wartych odwiedzenia kościołów. Nie do wszystkich można wejść, pamiętajmy również, żeby nie odwiedzać świątyń w trakcie mszy świętych, szczególnie w trakcie niedzielnych mszy świętych kościoły są pełne. Mając chwilkę, warto wybrać się na plac Piazza della Pomposa, przy którym znajdziemy XII wieczny kościół Santa Maria della Pomposa. Sam kościół nie wyróżnia się specjalnie od zewnątrz, jednak warto zajrzeć do środka - szczególnie piękny jest obraz znajdujący się na ścianie za ołtarzem. Sam plac oraz okoliczne uliczki są przyjemne, znajdziemy tam wiele knajpek, a z prawej strony od kościoła na murze możemy odnaleźć duży mural myszy zbyt mocno przywiązanej do pieniędzy. Inną wartą odwiedzenia świątynią jest kościół San Vincenzo, który służył jako kaplica pogrzebowa dla dynastii Este. Pomimo zniszczeń podczas bombardowania w 1944 roku, w kościele wciąż można poczuć historyczny klimat. Tuż za ratuszem, przy ulicy Via S. Carlo, znajdziemy kościół Chiesa di San Carlo wyróżniający się oryginalnym kształtem. W środku szczególnie piękny jest rzeźbiony ołtarz z pięknym obrazem pośrodku. Będąc przy ulicy Via S. Carlo warto podejść do ulicy Via Canalino, pod arkady, których sufit zdobią piękne freski. Wieczorne spacery Podobnie jak wiele innych włoskich miast, również Modena wieczorem nabiera specyficznego klimatu. Uliczki oraz najważniejsze atrakcje są delikatnie podświetlone, otwartych jest wiele knajpek, a mieszkańcy Modeny spacerują leniwie odpoczywając po pracy. Szczególnie fajna atmosfera wieczorem ma miejsce przy Palazzo Ducale oraz na Piazza Roma, gdzie możemy trafić na budki oraz uliczne jedzenie. Warto pospacerować także ulicą Via Farini i przejść aż pod Piazza Grande. Bezpieczeństwo Modena jest bardzo bezpiecznym miastem, warto jednak uważać jak wszędzie na kieszonkowców na dworcu i w zatłoczonych miejscach. Nie powinniśmy wdawać się w rozmowy z ludźmi zaczepiającymi pod sklepami i proszącymi o pieniądze, najlepiej ich ignorować. Dojazd Do Modeny najłatwiej dojechać pociągiem, z Bolonii czas przejazdu trwa 30 minut, a pociągu jeżdżą kilkadziesiąt razy dziennie. Bilet w jedną stronę powinien wynieść poniżej 5€. Informacje praktyczne Punkt informacji turystycznej Punkt informacji turystycznej w Modenie znajduje się przy głównym placu Piazza Grande, w budynku Ratusza (Palazzo Comunale, w jednym z najstarszych pomieszczeń), na lewo od schodów prowadzących do głównego wejścia. W środku otrzymamy darmową mapę, możemy zakupić bilet łączony do atrakcji UNESCO oraz zarezerwować miejsca na wizyty na strychu Ratusza oraz w pałacu Ducale (Palazzo Ducale). Nawet jeśli nie jesteśmy tym zainteresowani, warto wejść na chwilę do środka, ponieważ znajdziemy tam.. kawałek wykopalisk i historyczną część budynku. Godziny otwarcia punktu informacyjnego: Poniedziałek: 14:30 - 18:00 Wtorek - Sobota: 9:00-13:30 oraz 14:30-18:00 Niedziela i święta: 9:30-13:30 oraz 14:30-18:00 Niedziela W niedzielę wiele restauracji jest zamkniętych, niektóre place i ulice wyglądają niczym wymarłe, warto wcześniej sprawdzić czy miejsce do którego planujemy się wybrać jest czynne w niedzielę. Sprawdź też

Wielu turystom Włochy nie kojarzą się dobrze. Wracają z wakacji we Włoszech i snują opowieści: o tłumach i kolejkach, o wygórowanych włoskich cenach (zwłaszcza w szczycie sezonu), o przebiegłych naciągaczach, o brzydkich plażach, o uciążliwej włoskiej sjeście, która zmusza do głodowania w porze obiadowej, czy wreszcie o kradzieżach, których padli ofiarą. Sprawdziliśmy na własnej skórze, ile prawdy jest w tym typowo polskim narzekaniu. Rzeczywiście, doświadczyliśmy wielu ze wspomnianych zjawisk, mimo że na włoską objazdówkę pojechaliśmy we wrześniu, już po wakacyjnym szczycie sezonu. Nie zamierzamy więc owijać w bawełnę i idealizować tego kierunku podróży. Chcemy za to doradzić Wam, jak sobie radzić z niektórymi z włoskich niedogodności. Spróbujemy też wyjaśnić, z czego one wynikają. Na pytanie, czy jechać do Włoszech, odpowiadamy: tak, zdecydowanie! Ale jechać świadomym tego, co może nam się nie spodobać i jak tego uniknąć. A teraz przekonajcie się sami, jak obrócić włoskie wady w intrygującą podróż w głąb włoskiej mentalności. W części pierwszej pisaliśmy, jak zostać cwaniakiem w Wenecji, w drugiej o tym, czemu Włochy to kraj dla starych ludzi, w trzeciej o zaściankowości i uroku toskańskich wiosek, w czwartej o włoskim lansie, w piątej o niezbyt urokliwym wybrzeżu. Czas na ostatni, ale dla nas być może najważniejszy powód, by polubić Włochy. Czas na włoską kuchnię. 6. Kulinarna arogancja. Dlaczego Włosi są nie mniej pyszni od swojej kuchni? „Restauracje oferujące dania z innych regionów świata są traktowane przez Włochów z dużą podejrzliwością (…). Z podobną podejrzliwością spotykają się (…) produkty pochodzenia zagranicznego, dlatego producenci, o ile to możliwe, starają się podkreślać, że ich towar powstał w kraju. (…) Kilkanaście lat po ujednoliceniu europejskich rynków wciąż trudno we Włoszech o jakiekolwiek zagraniczne produkty. (…) Kiedyś w Toskanii zdarzyło mi się poprosić w lokalnym supermarkecie o fetę (…). Doskonały wybór – pochwalił mnie sprzedawca, podając zapakowane zakupy. Świetny włoski ser.”. Jednym z obowiązkowych przystanków w drodze powrotnej z naszej objazdówki jest Parma – kolebka słynnej szynki parmeńskiej i uwielbianego przez nas sera parmigiano reggiano. Okazuje się, że poza starówką z piękną katedrą romańską z XII wieku (to, swoją drogą, podobno jeden z najwspanialszych zabytków romańskich w całych Włoszech), czekają tu nas niezwykłe doznania kulinarne. Zaczynamy od poleconego nam przez znajomego Włocha lokalu z najlepszymi kanapkami w mieście – Clinica del Panino. To niezwykłe miejsce jest idealnym przykładem na to, jaki jest stosunek przeciętnego Włocha do kuchni i jedzenia. Po pierwsze, to rodzinny biznes, z historią i tradycją. Po drugie, jego wystrój kojarzy się z lokalami z lat 80. lub 90., na pierwszy rzut oka jest niedbały i pozostawia wiele do życzenia. Nie ma co doszukiwać się tutaj modnych, instagramowych akcentów typu drewno na ścianach, pastelowe blaty czy wymyślne kafelki. Nikogo tutaj nie interesuje nic poza naprawdę dobrym jedzeniem. A jakie ono będzie w tym miejscu? Proste, kilkuskładnikowe, niezmienne od lat – kolejna kwintesencja włoskości. Wybór w menu jest naprawdę spory (co akurat nie jest typowe dla włoskich lokali), a my decydujemy się na rzekomo najbardziej klasyczne dla Parmy pozycje: kanapkę z pesto di cavallo czyli z… surową koniną, kanapkę z parmeńską salame di felino, oraz przepyszne, zapiekane bakłażany po parmeńsku czyli melanzane alla parmigiana. Wejście do parmeńskiego lokalu Clinica del Panino Niepozorny wystrój kultowego miejsca Kanapka z tatarem z koniny i domowym sosem Słynna parmeńska lodziarnia Banchini Wszystkie cytaty (o ile nie wskazano inaczej) pochodzą z książki J. Hoopera „Włosi”, wydawnictwo WAB, Warszawa 2016. Książka towarzyszyła nam w trakcie całej wyprawy i bez niej ta podróż nie byłaby kompletna. Lubicie włoską kuchnię? Przeczytajcie o tym, co warto zjeść w Toskanii. Na naszym blogu znajdziecie też kilka włoskich przepisów, na przykład na makaron z dziczyzną. O naszych wszystkich przygodach we Włoszech przeczytacie w tej relacji z włoskiej objazdówki. Chcecie jeszcze poczytać o Toskanii? Klikajcie tutaj (zabytki Toskanii), tutaj (miasteczka Toskanii) i tutaj (co warto zjeść w Toskanii). Interesuje Was Wenecja? Tam też byliśmy i o tym piszemy. A może intryguje Was lans w wydaniu włoskim? Napisaliśmy także parę słów o tym, jak idealnie wtopić się we włoski tłum 🙂 KARTA WYJAZDU Długość wyprawy: 14 dni Trasa: Warszawa – Wiedeń – Wenecja – Wodospady Bucamante (Serramazzoni) – Maranello – Florencja – Greve in Chianti – Montefioralle – San Gimignano – Siena – Buonconvento – Montalcino – San Quirico d’Orcia – Pienza – Montepulciano – Jezioro Trazymeńskie – Chiusi – Pitigliano – Ansedonia – Orbetello – Marina di Grosseto – Grosseto – Populonia – Piombino – Rosignano Solvay – Castiglioncello – Costiera di Calafuria – Livorno – Marina di Pisa – Riomaggiore – Lerici – Piza – Lukka – okolice Carrary – Ponte di Vari – Parma – Jezioro Garda – Monachium – Warszawa Regiony: Wenecja Euganejska, Emilia-Romania, Toskania, Umbria, Liguria Środek transportu: kamper Noclegi: w kamperze Wyżywienie: częściej w kamperze (zapasy z Polski + zakupy w tańszych sklepach na miejscu), czasem we włoskich restauracjach. Zakupy spożywcze zazwyczaj robimy w sklepach typu Lidl lub włoski Coop, szukając gotowych włoskich dań za ok. 2-3 euro (np. ravioli z różnymi nadzieniami lub risotto z truflami i borowikami za 3 euro). Łączny budżet na cały wyjazd: 6000 zł (3000 zł od osoby). Budżet uwzględnia wszystkie poniesione koszty (paliwo, opłaty za autostrady, parkingi, wejścia do muzeów i innych atrakcji, noclegi, wyżywienie, a także niespodziewane koszty takie jak serwis auta) włochy zwiedzanie / włochy co zwiedzić we włoszech / włochy co zwiedzać we włoszech / włochy wycieczka objazdowa / włochy autem / włochy samochodem / italia zwiedzanie / włochy zwiedzanie i wypoczynek / włochy co warto zwiedzić / włochy co warto zobaczyć / włochy atrakcje informacje ciekawostki / wakacje we włoszech / wczasy we włoszech / włochy na własną rękę / jak zorganizować wyjazd do włoszech / toskania zwiedzanie / toskania co warto zobaczyć / toskania atrakcje miasta ciekawostki informacje / toskania co zwiedzić / toskania co zwiedzać / jak zorganizować podróż do toskanii / co warto zobaczyć w toskanii / najpiękniejsze miasta i miasteczka w toskanii / winnice w toskanii / co zjeść we włoszech / kuchnia włoska / jedzenie włoskie / czego spróbować we włoszech / czego spróbować w toskanii / kuchnia toskańska / kuchnia w toskanii / jedzenie w toskanii / jedzenie toskańskie / zachodnia toskania / wschodnia toskania / wybrzeże toskanii / wybrzeże toskańskie / piza / okolice pizy / wenecja / wenecja euganejska / co zobaczyć w wenecji / zwiedzanie wenecji / wenecja wakacje informacje ciekawostki / wenecja kiedy jechać / wenecja czy warto jechać / włochy kiedy jechać / toskania kiedy jechać / florencja zwiedzanie wakacje informacje ciekawostki / co zobaczyć we florencji / stolica florencja / val d’orcia / chianti / morze tyrreńskie / wybrzeże tyrreńskie / morze liguryjskie / wybrzeże liguryjskie / liguria / emilia romania / emilia romagna / co warto zobaczyć w ligurii / co warto zobaczyć w emilii romanii / zwiedzanie ligurii / włoskie wybrzeże / włoskie plaże / wakacje we włoszech / włochy wczasy nad morzem / włochy plaże wybrzeże / parma / co zjeść w parmie / gdzie zjeść w parmie / czego spróbować w parmie emilia-romaniakamperkuchnia włoskaparmatanie podróżowaniewłochy Brak komentarzy

Jezioro Garda, największe i jedno z najbardziej fascynujących włoskich jezior ma niezliczoną ilość zalet, a główną z nich jest różnorodność. Nad Gardą coś dla siebie znajdą wszyscy: rodziny z dziećmi, pary młodsze i starsze, podróżujący z psami, miłośnicy aktywnego wypoczynku, pasjonaci gór, rowerów turystycznych i MTB, dobrej kuchni i wina, a także osoby, dla których najważniejsze na urlopie jest leżenie na plaży. Jeśli dodać do tego zachwycające widoki, roślinność, doskonałą infrastrukturę oraz bogatą ofertę atrakcji zlokalizowanych nie tylko w obrębie jeziora, ale również w niewielkiej odległości od niego, to otrzymujemy przepis na idealne wakacje. Ten przewodnik to nie tylko miasteczka, tutaj znajdziecie wszystko co potrzebne, by zaplanować swoją podróż nad jezioro Garda oraz linki do prawie trzydziestu innych artykułów o konkretnych atrakcjach nad Gardą. Zapraszam! Jezioro Garda moimi oczyma Nad Gardę podróżuję od 2010 roku. Nie mam dzieci, więc nie mam doświadczeń w podróżowaniu z maluchami, ale poza tym nad największym jeziorem Włoch doświadczyłam niemal wszystkiego. Od plażowania po górskie wspinaczki, od jazdy na rowerze po trekkingi panoramicznymi szlakami, od zabytków po punkty widokowe, od luksusowych restauracji po genialne lody, od zajadania się lokalnymi specjałami po degustację wina w słynnych winnicach Doliny Jezior i pikniki w gajach oliwnych, od zwiedzania miasteczek położonych nad brzegiem po wycieczki do atrakcji idealnie nadających się na półdniowy lub całodniowy wypad znad Gardy. Również w przypadku noclegów doświadczyłam zarówno takich skromniejszych, jak i pobytu w luksusowych hotelach z oszałamiającym widokiem. Zwiedzałam prywatne pałace i ogrody tutejszej arystokracji, wytwórnie kawy i octu balsamicznego, rozmawiałam z mieszkańcami i jeździłam starym Fiatem 500, ale zostałam również okradziona z całego bagażu. Mimo, że na blogu jest kilkadziesiąt szczegółowych postów o różnych atrakcjach w obrębie jeziora, to zdaję sobie sprawę, że od dawna czekaliście na uporządkowaną treść, wszystko w jednym miejscu. Ten post powstawał wiele tygodni i zawiera ogrom treści oraz linki odsyłające po więcej do wcześniej opublikowanych artykułów. Bierzcie i korzystajcie, bo mało prawdopodobne, że znajdziecie gdzieś indziej coś tak obszernego i różnorodnego. Równocześnie zaznaczam, że nadal są nad Gardą miejsca, do których nie dotarłam lub byłam tylko na chwilę, dlatego ich tutaj nie wspominam, ale będę ten przewodnik rozbudowywać po każdej kolejnej podróży. Jezioro Garda w liczbach. Położenie, szerokość, głębokość Dolinę obecnie wypełnioną wodami jeziora kształtowały od setek tysięcy lat procesy górotwórcze i zlodowacenia. Pierwotnie tereny dzisiejszej Gardy stanowiły dno ciepłego morza. Następnie owo dno wypiętrzyło się wraz z powstaniem Alp. Wysokie góry spowodowały rozwój lodowców, które tysiącami lat żłobiły dolinę. Szacuje się, że pierwotnie około 400 tysięcy lat temu Garda kończyła się w okolicach dzisiejszej miejscowości Salò, a obecny kształt przybrała dopiero po ostatnim zlodowaceniu, czyli około 12 tysięcy lat temu. Samo jezioro jest największym zbiornikiem słodkiej wody w Italii. Suche dane mówią, że minimalna szerokość akwenu to około 2,6 km w jego północnej części w okolicach Corno di Reamol, do około 16 km w jego południowej części. Długość jeziora przekracza 50 km. Głębokość Gardy jest naprawdę imponująca: w północnej części przekracza 200 m, a w okolicach miejscowości Tignale i Castelletto sięga aż 346 m! Dla porównania w południowej części głębokość ta rzadko przekracza 100 m, a przy brzegach nie przekracza nawet 10 m. Źródło zdjęcia: Powierzchnia jeziora Garda to 370 km². Aby to zobrazować powiem, że powierzchnia jest tylko trochę mniejsza od powierzchni całego Trójmiasta! Ilość słodkiej wody w Gardzie wynosi aż 49 km³. Ilość ta zapewniłaby – przy założeniu dziennego zużycia 100 l na mieszkańca – rezerwę wody dla Polski na około 30 – 35 lat! Ciekawostka historyczna: zniknięcie miasta Benaco Pierwsze udokumentowane i zarazem katastrofalne trzęsienie ziemi w dolinie Gardy miało miejsce w 243 r. Mieszkańcy terenów położonych na jeziorem – ówcześnie nazwanym przez rzymian Benaco – doświadczyli wstrząsów szacowanych dziś na około 9 stopni w skali Richtera. Kataklizm był opłakany w swoich skutkach. Szacuje się, że trzęsienie ziemi spowodowało zawalenie się części masywu górskiego w okolicach dzisiejszego miasta Toscolano Maderno. To właśnie na tym terenie niegdyś stało miasto Benaco. Podczas oberwania się masywu górskiego doszło również do uwolnienia wód innego jeziora, położonego wysoko w górach. Wody te spływając z katastrofalną wręcz siłą zabrały ze sobą całe miasto. Warto też dodać, że ten sam kataklizm odcisnął swoje piętno na oddalonej od Benaco o około 10 km zatoce Manerba, powodując oddzielenie się wysp Isola del Garda od półwyspu San Fermo. Części półwyspu dodatkowo zapadła się i została pochłonięta przez wody jeziora. Trzy regiony: Trentino, Veneto, Lombardia Jezioro Garda podzielone jest administracyjnie pomiędzy trzy regiony. Najmniejsza, ale najbardziej malownicza część północna należy do Trentino, największa południowo zachodnia część to Lombardia, natomiast prawy brzeg od Navene po Peschiera del Garda włącznie należy do regionu Wenecja Euganejska. Dzisiejszy podział administracyjny jest częściowo odzwierciedleniem historii tych terenów, kiedy to na przestrzeni wieków jezioro Garda przechodziło z rąk do rąk, a jego północna część należąca dziś do regionu Trentino była terenem austriackim. Czy dla nas turystów fakt ten ma jakieś znaczenie? Owszem i bynajmniej nie mam na myśli zróżnicowania kulturowego czy architektonicznego, a takie kwestie jak choćby komunikacja publiczna. Kto próbował zorganizować zwiedzanie Gardy autobusem, ten musiał się zderzyć z małą ilością połączeń obejmujących więcej, niż jeden region. To niestety spory minus, bo każdy z nich dba przede wszystkim o komunikację na swoim terenie. Na szczęście nie dotyczy to statków kursujących po jeziorze, ale o tym więcej w dalszej części przewodnika. Kiedy jechać nad jezioro Garda? Jeśli możecie pozwolić sobie na wyjazd w terminie innym niż lipiec i sierpień, to lepiej odwiedzić Gardę poza wysokim sezonem. Od kiedy do kiedy w ogóle trwa tutaj sezon? Przyjmuje się, że sezon nad jeziorem Garda zaczyna się od Wielkanocy. To dość luźna interpretacja, bo Wielkanoc – jak wiadomo – wypada w różnym terminie. Jeśli wypadnie jeszcze w marcu, to nie wszystkie hotele i restauracje zdecydują się na otwarcie, jeśli około połowy kwietnia, to większość będzie już otwarta. Majówka to czas, gdy sporo osób jest zainteresowanych wypoczynkiem nad jeziorem. Wtedy też otwierają się niektóre campingi. Jest to również termin, gdy jeszcze można trafić na zimne i deszczowe dni. Na najwyższych szczytach otaczających północną część jeziora – w tym na Monte Baldo – z dużym prawdopodobieństwem będzie leżeć jeszcze trochę śniegu, a temperatura wahać się w granicy zera. Druga połowa maja i pierwsza połowa czerwca to zazwyczaj okres przyjemnych, ale umiarkowanych temperatur, idealnych do zwiedzania. W drugiej połowie czerwca możliwe są już duże upały, jest też wielu turystów, ale do sierpniowych tłumów jeszcze daleko. Wrzesień to miesiąc, który bywa kapryśny pod względem opadów. Sezon nad Gardą trwa nadal w pełni, turystów jest dużo, a wszystkie usługi działają pełną parą. W październiku sezon powoli zaczyna się kończyć. Około połowy miesiąca wiele hoteli jest zamykanych, także część lokali gastronomicznych nastawionych na turystów oraz sklepów z pamiątkami przestaje funkcjonować. W końcówce października wiele miasteczek jest już na wpół martwych, ożywają tylko w pogodne weekendy. Reasumując, sezon nad Gardą trwa mniej więcej od połowy kwietnia do połowy października. Oczywiście to nie znaczy, że późną jesienią, zimą i wczesną wiosną nie można tu przyjechać i znaleźć gdzieś noclegu czy zjeść w restauracji. Naturalnie, że można, ale dostępność wszelkiej oferty jest mocno ograniczona. Wtedy warto postawić na bazę w większych miastach, takich jak Desenzano del Garda na południu lub na północy jeziora Riva del Garda. Jak zorganizować podróż nad jezioro Garda? Gdy już zdecydujecie, w jakim terminie przyjechać, czas na wybór środka transportu. To drugi kluczowy dylemat dla wielu osób. Z Polski nad jezioro Garda jest dość blisko, do tego stopnia, że w zależności od miejsca zamieszkania można dojechać w jeden dzień, bez noclegu na trasie. Podróż samochodem daje bardzo wiele korzyści, ponieważ już na miejscu pozwala dotrzeć do miejsc, w których komunikacja publiczna albo nie funkcjonuje, albo dotarcie z jej udziałem wymaga wiele czasu i cierpliwości. Z drugiej strony lot samolotem do pobliskiego Bergamo jest nieporównywalnie tańszy, niż podróż samochodem. Na miejscu możecie wypożyczyć samochód, by być tak samo niezależnym, ale to znowu wiąże się ze wzrostem kosztów. Pół biedy, jeśli najem nie będzie dłuższy niż tydzień, ale dla dwutygodniowego pobytu prawdopodobnie tańszy okaże się jednak dojazd własnym autem. To z kolei wymaga znalezienia noclegu z parkingiem, a także wzięcia pod uwagę dodatkowo kosztów parkowania w trakcie zwiedzania. W szczycie sezonu na Gardesanie – drodze okalającej jezioro – często tworzą się korki, więc poruszanie się autem bywa czasem męczące. Warto – szczególnie w letnie weekendy – rozważyć pozostawienie samochodu w miejscu zakwaterowania i skorzystanie np. ze statków pływających po Gardzie. Dojazd samochodem nad jezioro Garda Trasy z Polski nad Gardę są zasadniczo trzy i zależą głównie od miejsca, z którego będziecie wyruszać. Z północy i zachodu kraju wybór jest oczywisty – przez Monachium i przełęcz Brenner. Ze wschodu można to ugryźć na dwa sposoby: przez Ostrawę, Brno i Salzburg, by granicę niemiecko-austriacką przekroczyć w tym samym miejscu, co jadący przez Monachium. Wówczas trasa przebiega standardowo przez przełęcz Brenner. Drugą możliwością jest trasa przez Bratysławę, Graz i Villach, która jest jednak nieco dłuższa i ma największy sens, gdy Waszym miejscem docelowym jest południowa Garda. O tym, co warto wiedzieć przed podróżą samochodem na przykładzie jazdy nad Gardę pisałam w poście „Jak zaplanować trasę do Włoch samochodem? Jakich błędów unikać?„. Z kolei wszystkim, którzy dopiero zaczynają swoją przygodę z podróżami do Włoch i po Włoszech autem polecam mój bardzo obszerny poradnik „Samochodem po Italii„. Jak dojechać nad jezioro Garda z lotniska w Bergamo? Dojazd do Desenzano del Garda Po wylądowaniu w Bergamo mamy kilka możliwości, by dotrzeć nad Gardę komunikacją publiczną. Lotnisko Mediolan-Bergamo ma świetne i częste połączenie poprzez Airport Bus Express z dworcem głównym w Mediolanie. Połączenia są regularne (trzy razy na godzinę, począwszy od 7:15 aż do 00:15), a autobus jedzie około godziny. Z Mediolanu sprawnie dojedziemy koleją do Desenzano del Garda. Pociągi kursują często, a bilet kosztuje około 9,30 euro, do nabycia na stronie Trenitalia. Tu pewnie spytacie: hej, dlaczego chcesz jechać do Mediolanu leżącego po przeciwnej stronie niż Garda, a nie bezpośrednio z Bergamo? Oczywiście jest taka możliwość, lecz podróż z Bergamo ma jedną wadę – przesiadkę w Treviglio lub dwie przesiadki: w Brescia i Verona Porta Nuova. Każda przesiadka wiąże się niestety z możliwością spóźnienia na kolejny pociąg, szczególnie jeśli nie znany dworca, a przyjazd jednego i odjazd drugiego pociągu dzieli zaledwie kilka minut. Dojazd do Riva del Garda Mając za punkt docelowy miasta w północnej części jeziora pierwszy etap podróży pokonujemy podobnie, jak opisana powyżej trasa. Z Desenzano do Riva del Garda mamy dwie możliwości podróży. Pierwsza to rejs statkiem po jeziorze, przy czym jest to piękna, ale długa przeprawa, trwająca ponad cztery godziny. Druga to przejazd autobusem, który jednak kursuje rzadko. Trasę tą pokonuje linia nr 27 Desenzano del Garda – Salo – Gargnano – Riva del Garda, więcej informacji znajdziecie na tej stronie internetowej. Jezioro Garda komunikacją publiczną Jezioro Garda pociągiem Pociąg kursuje wyłącznie wzdłuż południowego brzegu Gardy i zatrzymuje się zaledwie na dwóch stacjach: Desenzano del Garda i Peschiera del Garda. Jest to jednak popularna linia kolejowa zapewniająca połączenia z Weroną, Bergamo czy Wenecją. Jezioro Garda autobusem Jak już wspominałam wyżej w akapicie o podziale administracyjnym Gardy, połączenia autobusowe pozostawiają wiele do życzenia, a szczególnie ich częstotliwość i konieczność przesiadania się w wielu przypadkach. Wszystkie trasy i ich rozkłady znajdziecie na tej stronie internetowej. Jezioro Garda statkiem Podróż statkiem przez całe jezioro już sama w sobie jest przygodą wartą polecenia. Niestety przyjemność ta trwa i trwa, w dodatku by przepłynąć z południa na samą północ należy się przesiąść. Bonusem są niesamowite widoki jeziora zmieniające się co kawałek. Szczegółowy rozkład rejsów znajdziecie na tej stronie internetowej. Noclegi nad jeziorem Garda Jezioro Garda ma bardzo rozbudowaną i zróżnicowaną bazę noclegową, w zdecydowanej większości o wysokim standardzie. Przyjeżdża tutaj sporo Niemców i Austriaków, co ma wpływ na wysoką jakość świadczonych usług, a także choćby bardzo bogate menu słonych potraw na bufetach śniadaniowych. Kto się dziwi, bo nie rozumie co mam na myśli, tego odsyłam o artykułu Włoskie śniadanie, czyli co Włosi jedzą o poranku i jakich błędów unikać. Co warto wiedzieć o noclegach nad Gardą? W sezonie wiele miejsc dostępnych jest na minimum dwie lub trzy noce, dlatego jeśli wyszukujecie obiektów tylko na jedną noc, to przeglądarki pokażą Wam niewiele możliwości. Jakiego rodzaju noclegi oferuje jezioro? Hotele i apartamenty Największą ilość miejsc noclegowych oferują hotele i apartamenty. Są wśród nich zarówno miejsca dość skromne i oddalone od jeziora, jak również miejsca o wysokim standardzie, a nawet luksusowe, oferujące bezpośredni dostęp do linii brzegowej Gardy, często połączony z fantastycznym widokiem z okien. Takim miejscem (zdjęcie powyżej) mającym dodatkowo prywatny, zamykany parking oraz serwującym śniadanie w formie bufetu długiego na ok. 20 m jest ten cudowny hotel, w którym kilka lat temu spędziłam tydzień. Innym fantastycznym miejscem z prywatnym parkingiem i obłędnym śniadaniem, będącym jednocześnie bardzo przyjaznym dzieciom i czworonogom jest ten wyjątkowy hotel w centrum Riva del Garda. Campingi Campingi nad Gardą cieszą się dużą popularnością, szczególnie wśród rodzin z małymi dziećmi. Żadna inna forma zakwaterowania nie oferuje tyle atrakcji maluchom, co właśnie camping. Do wyboru są nie tylko miejsca dla namiotów, ale też szczególnie popularne w dzisiejszych czasach domki z kuchnią i własną łazienką, tarasem, a nawet ogródkiem i grillem. Duży wybór campingów nad południową Gardą posiada Eurocamp, co możecie podejrzeć na stronie internetowej w języku polskim. W ich ofercie znajdziecie pięciogwiazdkowy Camping Bella Italia (zdjęcie powyżej) położony w Peschiera del Garda, czterogwiazdkowy Camping Cisano San Vito koło Bardolino czy przepięknie położony koło Salò Camping Eden. Wille i apartamenty z basenem Planując wakacje nad Gardą można również postawić na niezależną willę z basenem lub apartament znajdujący się na przykład w strukturze z ogrodem i basenem. Takie miejsca dostępne są zarówno blisko jeziora z pięknym widokiem, jak i w pewnej odległości (na przykład ten kompleks), co zazwyczaj jest równoznaczne z niższą ceną. Trzeba się jednak liczyć, że w wysokim sezonie rezerwacji można dokonać tylko w cyklach tygodniowych, najczęściej od soboty do soboty. Jezioro Garda rowerem Nie znam we Włoszech lepszego miejsca dla miłośników dwóch kółek. Jezioro Garda oferuje nie tylko doskonale przygotowane trasy – zarówno na tradycyjnych ścieżkach, jak i MTB – ale też wyśmienitą infrastrukturę. Tutejsze ścieżki rowerowe są bardzo malownicze, często przebiegają nad brzegiem jeziora lub wręcz nad taflą wody. Najsłynniejszym odcinkiem jest ścieżka pomiędzy Limone sul Garda a granicą regionów Lombardia i Trentino (zdjęcie powyżej), zawieszona na wspornikowych pomostach, licząca na razie nieco ponad 2 km długości, ale plany przewidują jej przedłużanie. Z kolei wzdłuż wschodniego brzegu jeziora ścieżka pieszo-rowerowa jest tradycyjnie położona, ale za to pozwala pokonać w takich okolicznościach przyrody niemal całą trasę z Navene do Peschiera del Garda, zaledwie z kilkoma nieciągłościami. Piękna jest też ścieżka w Dolinie Jezior, zaczynająca się w Riva del Garda, o czym więcej znajdziecie w poście „Jezioro Garda rowerem – ścieżki, wypożyczalnie, mapa tras rowerowych„. Jezioro Garda: atrakcje na północnym brzegu Riva del Garda Niekwestionowana królowa Gardy, dostojna i elegancka Riva del Garda to miasto, którego uroda nikogo nie pozostawi obojętnym. Można się sprzeczać, gdzie jest lepszy klimat, ale najpiękniejsze pałace, aleje i skwery idealnie wypielęgnowane są właśnie tutaj. Zajrzyjcie koniecznie do przewodnika po Riva del Garda. Punkt widokowy Monte Brione Piękne miejsce, łatwo dostępne po krótkim i niezbyt męczącym podejściu. Ścieżka przebiega w dużej części przez gaj oliwny, co dodatkowo dodaje uroku wspinaczce. Od najbliższego parkingu trzeba pokonać około 2 km. Na poniższej mapie zaznaczyłam prawie całą trasę, bo do punktu docelowego – Forte Batteria di Mezzo – Google jakoś nie chce pokazać trasy. Arco Miasteczko Arco nie jest położone bezpośrednio nad brzegiem Gardy, ale jego obszar dochodzi do jeziora, jest tutaj nawet plaża należąca do Arco. Najbardziej charakterystycznym punktem i zarazem największą atrakcją miejscowości jest wysoka skała, na której znajdują się ruiny zamku. Prowadzi tam łatwa ścieżka, a ze szczytu roztaczają się piękne widoki na okolicę. Więcej informacji na temat Arco i okolicznych atrakcji. Bardzo ciekawym miejscem, które szczególnie polecam miłośnikom kawy jest darmowe muzeum tegoż naparu. Torbole sul Garda Miasteczko słynie przede wszystkim z najlepszych w basenie Gardy warunków dla miłośników windsurfingu. Tutaj najintensywniej występują słynne wiatry, zwane „Ora del Garda” i „Peler”. Zimniejszy Peler wieje w nocy i rano z kierunku północnego, a ciepły Ora zaczyna wiać z południa, gdy Peler ustaje. Te wiatry mają kluczowy wpływ nie tylko na sporty wodne, ale i na uprawę winorośli w Dolinie Jezior. Zajrzyjcie do przewodnika po Torbole sul Garda. Jeziora Garda: atrakcje na zachodnim brzegu Limone sul Garda Uznawane przez wielu za najpiękniejsze miasteczko nad Gardą, bardzo malowniczo położone i zachwycające widokami. Zajrzyjcie po więcej do przewodnika po Limone sul Garda. Szlak na Punta Larici Łatwy szlak dla amatorów górskich wędrówek czy rowerów MTB oferuje najpiękniejszy widok z góry na jezioro Garda. Opis szlaku i wszystkie szczegóły znajdziecie w poście o Punta Larici. Strada del Ponale Kolejny szlak, łatwy i panoramiczny, przeznaczonych zarówno dla pieszych, jak i rowerzystów. Ambitni i bardziej wytrwali mogą go połączyć ze szlakiem na Punta Larici. Strada del Ponale to dawna droga, którą odbywał się normalny ruch, zanim blisko sto lat temu oddano do użytku Gardesanę, drogą okalającą jezioro Garda. Mapa i więcej informacji. Pieve di Tremosine i Strada della Forra To małe miasteczko kryje w sobie prawdziwe skarby dla miłośników pięknych widoków. Tarasy grozy, czyli punkty widokowe zawieszone kilkaset metrów nad taflą jeziora Garda przyciągają tutaj miłośników wrażeń, przybywających panoramiczną Strada della Forra, drogą wykutą w skale. Więcej informacji znajdziecie w poście o Tremosine sul Garda. Gargnano Miasteczko jest dość małe, ale bardzo urokliwe. W jedenej z tutejszych pizzerii jadłam dobrze i za rozsądną cenę przy stoliku ustawionym na pomoście. Więcej informacji znajdziecie w poście o Gargnano. Toscolano Maderno Jedyna rozległa i płaska miejscowość położona w północnej części Gardy. Jak to się stało opisałam na początku przewodnika i już sam ten fakt czyni Toscolano Maderno sporą atrakcją, jednak mnie zachwycają przede wszystkim tutejsze plaże. Gardone Riviera Dawniej luksusowy kurort pełen gwiazd i artystów, którego blask z biegiem lat nieco przygasł. Mimo wszystko Gardone Riviera do dziś jest miejscowością dostojną i elegancką, chętnie wybieraną przez turystów z grubszym portfelem. Vittoriale degli Italiani Jedna z największych atrakcji tej części jeziora. Tutaj w okazałej willi mieszkał ekscentryczny włoski poeta i powieściopisarz Gabriele d’Annunzio, który do rozległych ogrodów położonych tarasowo z widokiem na jezioro Garda sprowadził wyciągnięty na brzeg krążownik Puglia, służący we włoskiej marynarce wojennej w trakcie pierwszej wojny światowej. Więcej informacji o zwiedzaniu znajdziecie na stronie internetowej Vittoriale degli Italiani. Właśnie to miejsce jest jednym z zakątków nad jeziorem Garda, w którym rozgrywa się akcja powieści „Dziewczyna mojego męża” Anny Szczypczyńskiej. Książka trafiła do sprzedaży w połowie czerwca 2022 r. Salò Miasto niedoceniane, które za każdym razem robi na mnie duże wrażenie. Uwielbiam spacerować tutejszą promenadą i podziwiać bogato zdobione elewacje pałaców oraz kamienic. Salò jest znane z niechlubnej karty historii, bowiem to tutaj uciekł Benito Mussolini po obaleniu rządu faszystów we Włoszech. Utworzył on Republikę Salò, która istniała w latach 1943-1945, obalona w wyniku powstania i rozstrzelania Mussoliniego. Punkt widokowy Chiesa di San Fermo Miejsce mało znane, a bardzo urokliwe. Za skromnym, starym kościołem rozciąga się panorama jeziora z wyspą Isola del Garda. To z tego punktu najlepiej widać ten skrawek lądu będącego w rękach prywatnych. Problemem jest brak parkingu. Do punktu tego nie można dojechać, samochód należy zostawić przynajmniej przed drogą gruntową odbijającą z drogi głównej, ale obowiązuje tam zakaz zatrzymywania się. Pozostaje tylko dojście spacerem. Manerba del Garda Jedno z ciekawszych miejsc nad południową Gardą, szczególnie z punktu widzenia plażowania i pięknych widoków. To tutaj znajduje się spiaggia Pisenze, jednak z najpiękniejszych plaż nad Gardą, a także spektakularny punkt widokowy na wzgórzu – Rocca di Manerba. Więcej informacji znajdziecie w poście o Manerba del Garda. Jeziora Garda: atrakcje na wschodnim brzegu Szlak Busatte-Tempesta Jeden z piękniejszych szlaków trekkingowych nad Gardą, a przy okazji bardzo osobliwy, bo poprowadzony częściowo na stalowych pomostach. Więcej informacji, opis szlaku i zdjęcia znajdziecie w poście o Busatte-Tempesta. Malcesine Jednym z najchętniej odwiedzanych i najpiękniejszych miasteczek nad Gardą jest Malcesine. Oprócz wąskich uliczek starówki i urokliwego portu miejscowość oferuje możliwość zwiedzenia zamku Scaligerich – jednego z czterech znajdujących się nad brzegami Gardy – z którego murów roztaczają się zachwycające widoki na jezioro. Inną atrakcją ściągającą turystów do Malcesine jest tutejsza kolejka linowa wwożąca turystów na Monte Baldo. Monte Baldo Monte Baldo jest bezapelacyjnie jedną z największych atrakcji jeziora Garda. Można tutaj wejść, można też skorzystać z kolejki linowej, której wagoniki obracają się w tracie jazdy. Ze szczytu roztaczają się zachwycające widoki na jezioro. Uwaga! Temperatura powietrza na górze jest zazwyczaj o kilkanaście stopni niższa, niż na dole. Ma to swoje zalety w upalne dni, ale też jest niebezpieczne, gdy lekceważący sobie góry turyści wprost z plaży wsiadają do kolejki w krótkich spodenkach i klapach przy temperaturze +22ºC, a na górze zastają temperaturę + 8ºC. Więcej informacji znajdziecie w poście o Monte Baldo. Cassone Małe jest piękne, a jeśli dodatkowo posiada malowniczy port, ławki przy brzegu jeziora i urokliwą zabudowę, to wystarczający powód, by nie pomijać Cassone w tym przewodniku. Uwielbiam tutaj zaglądać! Torri del Benaco Jednym z najpiękniejszych miasteczek nad jeziorem Garda jest Torri del Benaco, mogące się poszczycić Zamkiem Scaligerich i ślicznym traktem spacerowym. Tą nazwę powinniście zapamiętać szczególnie, jeśli podróżujecie nad Gardę samochodem. Z Torri del Benaco do przeciwległego Toscolano Maderno kursują promy przewożące auta, co powoduje, ze miasteczko jest genialną bazą do zwiedzania Gardy. Punta San Vigilio Aperitivo nad brzegiem jeziora z widokiem na piękny zachód słońca? Bardzo proszę, wystarczy odwiedzić przeuroczy zakątek, jakim jest Punta San Vigilio. Garda Miasteczko Garda uchodzi za eleganckie i nieco wyniosłe, choć w mojej opinii okoliczne miejscowości są ładniejsze. Na uwagę z pewnością zasługuje przepiękna promenada nad brzegiem jeziora, obfitująca z kawiarnie i restauracje ze stolikami ustawionymi na świeżym powietrzu. Bardolino i szlak wina Bardolino jest bardzo uroczym miasteczkiem i zarazem najpopularniejszą z miejscowości w południowo wschodniej części jeziora. To również znany koneserom wina zakątek produkcji wina Bardolino. Winny szlak – Strada del Vino – rozpoczyna się w miasteczku i wiedzie przez Affi, Pastrengo i Castelnovo del Garda. Tam właśnie znajdziecie najwięcej winnic oferujących nie tylko sprzedaż, ale i degustację swoich wyrobów. Lazise Niewielka, ale bardzo urocza miejscowość skupiona wokół kolejnego Zamku Scaligerich, z ogromnym – jak na standardy miasteczek nad Gardą – placem, Piazza Vittorio Emanuele. Najpiękniejszą porą do zwiedzania Lazise jest późne popołudnie i wczesny wieczór, gdy słońce zachodzi nad przeciwległym brzegiem jeziora. Jezioro Garda: atrakcje na południowym brzegu Peschiera del Garda Miasteczko inne niż wszystkie, bowiem jego starówka położona jest na kilku wyspach połączonych kanałami. Po nich z kolei pływa najprawdziwsza wenecka gondola i zabiera chętnych na rejs. Miłośnicy zwiedzania na własnych nogach będą niemniej zadowoleni, bowiem pięknych traktów spacerowych nad brzegiem jeziora jest tutaj bardzo dużo. Koniecznie zajrzyjcie do przewodnika po Peschiera del Garda. Desenzano del Garda Spośród wszystkich miasteczek położonych nad Gardą Desenzano posiada chyba najpiękniejszy port dla małych łodzi otoczony pięknymi pałacami, do którego jedyna droga wodna prowadzi pod mostem. Więcej informacji znajdziecie w przewodniku po Desenzano del Garda. Sirmione Najsłynniejsze miasteczko spośród położonych nad Gardą, przyciąga też największe tłumy. Piękno miesza się tutaj z ekstremalną komercją, ceny przyprawiają o zawrót głowy, a zaparkowanie w wysokim sezonie i w dodatku w środku dnia graniczy z cudem. Jednak Sirmione jest piękne i oferuje wiele atrakcji, nie tylko kolejny Zamek Scaligerich, już czwarty, ale za to jedyny położony częściowo na wodzie. Tutaj też znajdują się termy z gorącymi wodami, dostępne zarówno odpłatnie w ośrodku SPA, jak i bezpłatnie przy brzegu jeziora. Koniecznie zajrzyjcie do blogowego przewodnika po Sirmione. Wyspy na jeziorze Garda Isola del Garda Prywatna i zarazem jedyna zamieszkała wsypa na jeziorze Garda udostępniona została zwiedzającym. Można tam podziwiać przepiękny pałac oraz rozległe ogrody. Więcej informacji znajdziecie w poście o Isola del Garda. Isola di San Biagio (Wyspa Królików) Na tą niezamieszkałą, prywatną wyspę możecie dopłynąć łodzią z Porto Torchio, a na miejscu – za opłatą – plażować przez cały dzień rozkoszując się ciszą i spokojem. Jezioro Garda: parki rozrywki dla dzieci (i nie tylko) Zagłębiem tego typu atrakcji jest bez wątpienia południowo wschodni kraniec jeziora, pomiędzy Peschiera del Garda a Lazise. Caneva Aquapark Centrum wodnego szaleństwa, nie tylko dla dzieci. Strona internetowa Caneva Aquapark. Gardaland Najsłynniejszy z parków rozrywki nad Gardą i jeden z najsłynniejszych w całych Włoszech. Strona internetowa Gardaland. Movieland Park Atrakcja idealna dla miłośników kina. Strona internetowa Movieland Studios. Parco Natura Viva Miejsce idealne dla miłośników zwierząt. Strona internetowa Parco Natura Viva. Jezioro Garda rajem dla plażowiczów Kto marzy o długich, ciągnących się kilometrami plażach piaszczystych, ten powinien poważnie się zastanowić, czy urlop nad Gardą to dobry pomysł. Każdy, dla kogo piękne widoki i doskonała infrastruktura są ważniejsze od piasku, ten będzie zachwycony różnorodnością i urodą tutejszych plaż, o ile nie zapomni spakować butów na plaże kamieniste. Jakich warunków można się spodziewać w poszczególnych częściach jeziora i co warto wiedzieć wybierając bazę w kontekście wodnych kąpieli? Temat ten jest na tyle obszerny, że w odpowiedzi na te pytania przygotowałam osobny przewodnik. Koniecznie zajrzyjcie do artykułu „Plaże nad jeziorem Garda„. Jeziora Garda kulinarnie: co tutaj zjeść? Kuchnia Gardy jest pyszna i zróżnicowana. Nie brakuje tutaj mięsa bardzo popularnego w górach, a także potraw ze słodkowodnych ryb poławianych w jeziorze. Często w menu restauracji spotkacie dania z truflami i innymi grzybami, które zbierane są choćby na zboczach Monte Baldo. Risotto jest niemniej popularne niż makaron. Jako przystawka króluje cudne w smaku carne salada, czyli surowa polędwica wołowa, prawdziwy rarytas kuchni północnej Gardy, na południu spotykany rzadziej. Wśród win nie brakuje lokalnych trunków, pochodzących z dwóch głównych obszarów wytwarzania wina nad Gardą: z Bardolino i Doliny Jezior. Więcej na temat kuchni Gardy, winnicy idealnej na degustację oraz sklepie, w którym można kupić tanie wino lane z beczki na litry przeczytacie w poście „Jezioro Garda. Co zjeść, wypić i kupić?„. Natomiast sprawdzone przeze mnie lokale gastronomiczne znajdziecie w kulinarnym przewodniku po Gardzie, który jednak na chwilę obecną wymaga aktualizacji i rozbudowy o nowe miejsca. Uwaga! Kradzieże bagażu Ten temat przerobiłam na własnej skórze, dlatego wiem o czym piszę. Garda – choć to bogaty i prestiżowy zakątek Włoch – nie jest wolna od złodziei, którzy za cel obrali sobie turystów. Teksty mądrali w stylu: „byłem nad Gardą sześć razy i nic takiego nie miało miejsca” nie bierzcie poważnie. Ja byłam szesnaście razy na słynącej z mafijnej działalności Sycylii i nie ukradziono mi nawet pary majtek, podczas gdy nad Gardą zabrali z samochodu nie tylko cały bagaż, ale nawet koc. Miało to miejsce w Sirmione, a zachowanie tamtejszej policji było i jest dla mnie po dzień dzisiejszy prawdziwym skandalem. Jak to się stało, na co koniecznie uważać i na co zwracać uwagę, by w razie podobnej historii ubezpieczyciel nie odmówił Wam wypłaty odszkodowania? To wszystko bardzo dokładnie opisałam w moim poradniku zbierającym fantastyczne recenzje – „Samochodem po Italii„. Za 39 zł zyskacie wiedzę, która może Was uchronić przed stratami na znacznie wyższą kwotę, o ogromnym stresie w takiej sytuacji i późniejszym strachu przez przynajmniej kilka lat nie wspominając. Gdzie kupić sadzonki nad jeziorem Garda? Takich punktów jest z pewnością więcej, ale ja mogę Wam polecić z własnego doświadczenia ogromną szkółkę Sarca Vivai, znajdującą się przed wjazdem do Pietramurata w Dolinie Jezior. Znajdziecie tam wszystko: od drzew oliwnych po byliny. Wycieczki na cały lub pół dnia znad jeziora Garda Doliną Jezior do Trydentu Jedna z najbardziej panoramicznych tras wiedzie Doliną Jezior (tutaj osobny artykuł) z Trydentu nad Gardę lub znad Gardy do Trydentu. I właśnie ten kierunek polecam Wam na całodniową wycieczkę, bowiem Trydent jest pięknym miastem, a i na trasie jest co zobaczyć, choćby przepiękne jezioro Toblino, opisane w wyżej podlinkowanym artykule. Jezioro Ledro Piękne, duże jezioro położone jest znacznie wyżej niż Garda, ale zaledwie kilkanaście kilometrów od miasteczka Riva del Garda. Znajdziecie tam plaże i ścieżki pieszo-rowerowe, szlaki wspinaczkowe, wynajmiecie kajak czy rower wodny. Jezioro Idro Jezioro Idro leży już dalej, ale w połączeniu z Ledro jest idealnym kierunkiem na jednodniową wycieczkę zaczynającą się w Riva del Garda, a kończącą w Salò. Jezioro Tenno, wodospad Varone i wioska Canale di Tenno Jeden z bardzo popularnych kierunków półdniowych wycieczek z Riva del Garda, co bardzo mnie cieszy, bowiem mam w tym swoją zasługę. Jeziorko i średniowieczną wioskę opisałam na blogu już w 2017 roku, wywołując niemałą sensację. Po drodze znajduje się jeszcze całkiem spory wodospad, a relację z tej wycieczki możecie przeczytać w poście „Jezioro Tenno, wioska Canale di Tenno, Wodospad Varone„. Wytwórnia octu balsamicznego i restauracja z widokiem Jeśli interesujecie się włoską kuchnią i procesami wytwarzania różnych specjałów kulinarnych, to polecam półdniową wycieczkę do wytwórni octu balsamicznego znad Gardy. To tylko kilka kilometrów z Riva del Garda, miasto widać nawet w dole z tarasu restauracji. Więcej informacji znajdziecie w poście o Acetaia del Balsamico Trentino. Jezioro Molveno Propozycja dla miłośników wysokich gór. Jezioro Molveno znajduje się w odległości godziny jazdy i 50 km na północ od Riva del Garda. Tak, dobrze zrozumieliście, jedzie się tutaj ze średnią prędkością jak w terenie zabudowanym. Krętość dróg rośnie w miarę zbliżania się do akwenu, wybranego w niejednym rankingu najpiękniejszym akwenem Włoch. Ja bym z tym polemizowała, bo Garda jest w mojej opinii piękniejsza, a poza tym piękno Molveno jest widoczne tylko w słoneczny dzień, gdy promienie oświetlają wody jeziora. W pochmurny dzień woda ma brzydki, zielonkawy odcień. W Molveno największą atrakcją jest wjazd kolejką linową w Dolomity Brenta, gdzie możecie poprzestać na obiedzie w górskim schronisku z pięknym widokiem na poszarpane szczyty, albo wyruszyć na trekking do Rifugio Selvato (5 km w jedną stronę, 230 m w górę, 369 m w dół). Klik w mapkę z trasą, natomiast samo jezioro, wjazd kolejką linową oraz obiad w schronisku opisałam w poście o Molveno. Sanktuarium Madonna della Corona To niewielkie sanktuarium znajdujące się na wysokości Castelletto, ale po drugiej stronie góry słynie przede wszystkim z przepięknego położenia. Ruszając znad Gardy najkrótszą trasą trzeba pokonać ponad 30 km w jedna stronę. Więcej informacji znajdziecie na stronie internetowej Madonna della Corona. Werona Miasto Romea i Julii, słynące z pięknej starówki, starożytnego amfiteatru i magicznego klimatu jest jednym z najchętniej obieranych kierunków jednodniowych wycieczek znad Gardy, szczególnie wśród posiadających bazę nad południową częścią jeziora. Brescia Tak jak Werona jest najpopularniejszym kierunkiem, tak Brescia jest najbardziej niedocenianym. Miasto nie jest można aż tak obfitujące w atrakcje, jak słynniejsza sąsiadka, ale z pewnością można tam sporo pozwiedzać, a już na pewno zachwycić się starówką i wybrać na spacer. Borghetto sul Mincio Malutkie i bardzo osobliwe miasteczko, położone na wyspie na rzece Mincio. Warto tam pojechać, ale uprzedzam, że w weekend będziecie uciekać czym prędzej, takie są tam wówczas tłumy. Moje TOP7 miasteczek nad Gardą Riva del Garda; Limone sul Garda; Gargnano; Salò; Lazise; Malcesine; Peschiera del Garda. Moje TOP7 punktów widokowych nad Gardą Punta Larici; Monte Baldo; Rocca di Manerba; Castello Scaligero w Malcesine; Torre Apponale w Riva del Garda; Castello di Sirmione; Monte Brione. Moje TOP7 promenad / ścieżek na spacer Peschiera del Garda; Torri del Benaco; Malcesine – Val di Sogno; Riva del Garda – Torbole sul Garda; Salò; Sirmione; Limone sul Garda – granica regionu Trentino. Moje TOP7 plaż publicznych nad jeziorem Garda Limone sul Garda; Riva del Garda; Salò; Spiaggia „Pisenze” w Manerba del Garda; Torbole sul Garda; Campagnola (Malcesine); Toscolano Maderno. Teraz Twoja kolej! Dołącz do społeczności Italia by Natalia: Zaobserwuj blogowy profil na Instagramie; Dołącz do obserwujących fanpage'e bloga na Facebooku; Dołącz do blogowej grupy na Facebooku; Obserwuj mnie na Twitterze; Subskrybuj kanał na YouTube; Jestem również na Tik Toku; Moje książki znajdziesz w blogowym sklepie internetowym. Będzie mi również bardzo miło, jeśli zostawisz komentarz pod postem. Możesz też zapisać się na newsletter w oknie poniżej.

Emilia-Romania to region różnorodny, zrodzony z połączenia kilku terytoriów, które wzajemnie się uzupełniają. Od fal Morza Adriatyckiego po szczyty Apeninów napotkacie cudowną mnogość historii, tradycji, krajobrazów i smaków. Emilię-Romanię koniecznie trzeba traktować jako całość i doświadczać jej uroczymi i unikalnymi miasteczkami. Wybrać się do tego regionu i spędzić czas w jednym miejscu byłoby poważnym niedopatrzeniem. Jest jednak element spajający tę część słonecznej Italii… Kuchnia, która jest tu ewidentnie na pierwszym miejscu. Jeśli, podobnie do nas, uwielbiacie zwiedzać poprzez smakowanie lokalnych rarytasów, ten wpis jest zdecydowanie dla Was! Zachęcamy Was do przeczytania naszego przewodnika po Emilii-Romanii. Informacje organizacyjneDojazd/LotyJak poruszać się na miejscu?Wypożyczenie autaParkingiEmilia-Romania: ZwiedzanieForli’ForlimpopoliCastrocaro Terme e Terra del SoleRawennaBertinoroBoloniaModenaCerviaEmilia-Romania: Podsumowanie Informacje organizacyjne Dojazd/Loty Emilia-Romania samochodem to podróż, którą da się zrobić. Wytrwali zmieszczą ją w jeden dzień i pewnie zamkną w 15-16 godzinach z centralnej Polski. Jednak biorąc pod uwagę, że do Forli’ można polecieć bezpośrednio z Port Lotniczy Łódź w przystępnej cenie, nie bardzo widzimy sens wyprawy samochodowej. Połączenie lotnicze obsługiwane jest przez Lumiwings, gdzie możecie kupić bilety, a sam lot trwa ok 2h. Sprawdźcie sami! Jak poruszać się na miejscu? Ponieważ Emilia-Romania to jeden z największych regionów Włoch, najłatwiej będzie zwiedzać ją samochodem. My zdecydowaliśmy się właśnie na road trip i byliśmy z tej decyzji bardzo zadowoleni. Przez tydzień zrobiliśmy blisko 1000km i pewnie wielu miejsc byśmy nie zobaczyli, gdyby nie wypożyczone auto. Do tego drogi w regionie są dobre, a widoki przepiękne, więc nasze codzienne samochodowe wypady były wręcz rozrywką samą w sobie. Nie była to oczywiście rozrywka najtańsza, gdyż za wypożyczenie auta i paliwo zapłaciliśmy ok 2000zł. Wypożyczenie auta Tip dla oszczędnych! Wypożyczenie auta na tydzień na lotnisku w Forli’ kosztowało o 700-800zł więcej niż w wypożyczalniach, które znajdują się zaledwie kilka przystanków autobusowych od terminala, przy Via Cerchia (Avis/Budget) lub 5 minut taksówką (10 EUR). Polecamy więc wypożyczyć samochód nieco dalej, a zaoszczędzone pieniądze przejeść 🙂 Parkingi Będąc za granicą warto zastanowić się dwa razy, czy możemy w danym miejscu zaparkować. Dla ułatwienia opisujemy co oznaczają wybrane strefy parkowania we linie Żółte linie oznaczają bezpłatne miejsca parkingowe dla osób niepełnosprawnych, samochodów dostawczych lub są zarezerwowane tylko dla mieszkańców. Niebieskie linie Płatne miejsca parkingowe (parcheggio a pagamento). Za miejsce trzeba zapłacić w parkometrze, najlepiej jest mieć przy sobie monety, bo we Włoszech wiele parkometrów nie obsługuje kart płatniczych. Białe linie Bezpłatne miejsca parkingowe (parcheggio gratuito). Zawsze należy jednak sprawdzić znaki i upewnić się czy nie są to miejsca, np. wyłącznie dla mieszkańców. Różowe linieBezpłatne miejsca parkingowe dla kobiet w ciąży lub mam z małymi dziećmi. Emilia-Romania: Zwiedzanie W Emilii-Romanii jest kilka atrakcji, które zdecydowanie warto zobaczyć! Forli’ Miasto założone przez Rzymian w II w. jako Forum Livii, dziś zamieszkuje ponad 100 tysięcy mieszkańców. Poza międzymiastowym dworcem kolejowym, znajduje się tu międzynarodowe lotnisko, na które przylecicie decydując się na bezpośrednie połączenie lotnicze z Łodzi. W Forli’ do dziś widać znaczące ślady czasów romańskich i renesansowych, kiedy to miastem rządziła Katarzyna Sforza. Widoczne jest również bogate dziedzictwo epoki racjonalizmu z lat dwudziestych i trzydziestych ubiegłego stulecia. Uchodzi za miasto sztuki, ma duży uniwersytet z prestiżowymi wydziałami oraz ośrodek poświęcony kreatywności młodych ludzi. W historycznym centrum wciąż rozpoznawalne są dwie główne drogi pochodzenia rzymskiego, podzielone na cztery główne ulice: Mazzini, Garibaldi, Diaz i della Repubblica, które zbiegają się na Piazza Aurelio Saffi. Znajdują się tam niektóre z najbardziej charakterystycznych budynków okolicy: Romańska bazylika San Mercuriale z imponującą oryginalną dzwonnicą z XII wiekuPalazzo Comunale, ratusz, pochodzący z XIV wieku i kilkakrotnie przebudowywany, z Torre Civica (wieża zegarowa)XV-wieczne Palazzo del Podestà i Palazzo Albertini, miejsca ciekawych wystawXX-wieczny Palazzo delle Poste, przykład architektury „Ventennio” (1920-1930), widoczny również w konstrukcji budynków przy Viale della Libertà i Piazzale della Vittoria, w pobliżu dworca kolejowego. Spacerując ulicami centrum miasta można podziwiać szlacheckie pałace przy Corso Garibaldi i Via P. Maroncelli. Na uwagę zasługuje również barokowa architektura dwóch prestiżowych zabytków, które zostały niedawno odrestaurowane: kościoła Sufragio na wejściu na Piazza Saffi i niedaleko kościoła San Filippo Neri, na Via G. Saffi. 2 km na południowy zachód od głównego placu Piazza Aurelio Saffi, znajdziecie Park Miejski Franco Agosto. Jest to absolutny must-see w Forli’! My generalnie uwielbiamy naturę i cieszy nas, kiedy znajdujemy tak duży zielony obszar w mieście. Natomiast ten konkretny park jest niezwykły. To wszystko za sprawą zamieszkującym go setkom królików. Tak, królików! Na początku byliśmy w szoku, a dobrą kolejną godzinę cieszyliśmy się jak dzieci obserwując naszych małych, kicających przyjaciół. Park zajmuje dużą powierzchnię, graniczy z rzeką Montone i terenem zielonym należącym do Szpitala Miejskiego (Pierantoni). Ma także zapewnioną infrastrukturę restauracje, bary, obiekty sportowe czy rozrywkowe. Spokojnie można tu spędzić fajny dzień na świeżym powietrzu. Forlimpopoli Forlimpopoli to przeurocze miasteczko położone zaledwie kilka kilometrów na południowy wschód od Forli’. Niewiele dalej jest do zlokalizowanej po sąsiedzku mieście od razu nam się spodobało. Po części dlatego, że po prostu lubimy małe miasteczka, a po części dlatego że wiedzieliśmy, że nasza wizyta w Forlimpopoli będzie dotyczyć głównie jedzenia. Dziś Forlimpopoli jest znane przede wszystkim jako rodzinne miasto literata i ojca włoskiej gastronomii Pellegrino Artusi. Założone przez Rzymian w II wieku i przecinane przez pielgrzymów zmierzających do Rzymu w średniowieczu, Forlimpopoli szczyci się wieloma cennymi zabytkami, takimi jak zamek kardynała Albornoza z widokiem na główny plac. Zbudowany w połowie XIV wieku na ruinach starej katedry zamek jest dziś siedzibą ratusza. Jego lochy wciąż kryją historię miasta, ponieważ znajdują się w nich Muzeum Archeologiczne „ z mnóstwem artefaktów i znalezisk z epoki paleolitu, epoki rzymskiej (w tym mozaiki i amfory), średniowiecza i późnego średniowiecza znalezione w okolicy. Na uwagę zasługuje również Chiesa dei Servi w pobliżu placu. Pochodzący z połowy XV wieku kościół otrzymał jednak swój obecny wygląd na początku XVIII wieku. Wnętrze kościoła jest wspaniale ozdobione eleganckimi meblami i sześcioma dużymi niszami z ołtarzami z cennymi obrazami, wśród których znajduje się ołtarz Zwiastowania namalowany przez Marco Palmezzano. Collegiata di S. Ruffillo z drugiej strony jest przykładem architektury z VI wieku; to tutaj przechowywane są relikwie św. Ruffillo – pierwszego biskupa Forlimpopoli. Kościół został przebudowany w XV wieku i przeszedł prace remontowe w 1821 roku. Pod koniec czerwca Forlimpopoli organizuje wielki festiwal gastronomiczny „Festa Artusiana”, aby oddać hołd Pellegrino Artusiemu. Tygodniowa impreza odbywa się w centrum miasta i obejmuje pokazy i spektakle, degustacje, spotkania literackie oraz możliwość skosztowania menu inspirowanych tym wielkim literatem i gastronomem. Wtedy też cały główny plac zamienia się w jedną, wielką restaurację. Warto jednak sprawdzić wcześniej dokładne daty, gdyż dla przykładu w 2021 roku festiwal odbywa się wyjątkowo w sierpniu ze względu na ogólną sytuację na świecie. W duchu „Nauki w kuchni i sztuki dobrego jedzenia”, Forlimpopoli jest domem dla Casa Artusi, pierwszego w kraju centrum kultury gastronomicznej poświęconego włoskiej kuchni domowej. Mieści się ono w niedawno odnowionych budynkach Chiesa dei Servi i jest absolutnym must see w Forlimpopoli! W Casa Artusi spotkaliśmy się z niezwykłą gościnnością gospodarza (pozdrowienia dla Susy :)) i mieliśmy okazję: Wziąć udział w kursie wypiekania klasycznego, płaskiego chleba – piadiny. Piadinę od razu zjedliśmy z przepysznym squacquerone produkcji Mambelli. A na koniec kursu otrzymaliśmy certyfikaty i naturalne, lniane fartuchy kuchenne. Na taki kurs Wy również możecie się w Casa Artusi zapisać!Zjeść lunch w rewelacyjnej restauracji serwującej lokalne rarytasy. Jakość przygotowanych potraw, serwowanego wina i przemiłej obsługi były na najwyższym masę ciekawostek i rzeczowych informacji na temat włoskiej historii i kultury kulinarnej, jak również podziwiać pierwsze wydania włoskich książek kucharskich Będąc w okolicy Forlimpopoli, warto wybrać się też do wspomnianego lokalnego producenta wyrobów mleczarskich Mambelli. W siedzibie, tej prowadzonej od pokoleń mleczarni, można kupić masę nieziemsko pysznych serów, z ricottą i squacquerone na czele. My nawet wróciliśmy się tu ostatniego dnia wyjazdu i kupiliśmy zapas, który w specjalnych torbach udało nam się przewieźć do Polski. Kontaktując się z Mambelli odpowiednio wcześniej, otrzymaliśmy też fantastyczną możliwość posłuchania o historii firmy i oprowadzenia po procesie produkcji najpyszniejszych serów w okolicy 🙂 Castrocaro Terme e Terra del Sole Znane ośrodki turystyczne Castrocaro Terme i Terra del Sole, zostały wyróżnione w 2005 roku Pomarańczową Flagą – znakiem jakości dla zrównoważonej turystyki i środowiska – przez Włoski Klub Turystyczny. Uzdrowiska pochodzenia etruskiego były znane już w czasach rzymskich. Dzisiaj wody termalne z dodatkiem soli siarki, bromu, jodu i litu, naturalne błoto z soli, bromu i jodu oraz ośrodki medycyny kosmetycznej i dobrego samopoczucia sprawiają, że Castrocaro jest znanym i nowoczesnym uzdrowiskiem termalnym czynnym przez cały rok. Miasto znacznie się rozwinęło w średniowieczu dzięki gorącym źródłom i nadal zachowuje prawie nienaruszony średniowieczny plan urbanistyczny z ważnymi śladami przeszłości. Od tysiąca lat nad miastem góruje potężna twierdza z trzema oddzielnymi dziełami architektonicznymi i obronnymi: Girone (mur), Rocca (twierdza) i Cannoniere (Arsenały Medyceuszy). Uważana przez ekspertów za jeden z najpiękniejszych przykładów średniowiecznej architektury obronnej, dziś mieści Muzeum Historyczne. Oprócz słynnej twierdzy warto odwiedzić romańskie baptysterium św. Jana, dzwonnicę, XVIII-wieczny Palazzo Piancastelli oraz kościół świętych Nicolò i Francesco, w którym można podziwiać cenny obraz Palmezzano. Zdecydowana większość osób przyjeżdża tu jednak w celach zdrowotnych i relaksacyjnych. Głównym ośrodkiem je zapewniającym jest Grand Hotel Terme di Castrocaro, zbudowany w klasycznej architekturze w stylu racjonalistycznym lat 30., charakteryzujący się prostymi, minimalistycznymi formami i kształtami oraz silnym naciskiem na zapewnienie maksymalnej funkcjonalności przestrzeni. Otwarty przez cały rok kompleks ma również dwa inne skrzydła: Padiglione delle Feste, arcydzieło architektury w stylu Liberty oraz Long Life Clinic, oferujące zabiegi upiększające i fitness, a także specjalistyczne wizyty i zabiegi z wykorzystaniem wody termalnej. Spa oferuje niezliczoną ilość usług wellness, obejmujących zabiegi na ciało, twarz i włosy, masaże, sesje fitness i regeneracyjną podróż zdrowia, aby przywrócić równowagę organizmu i złagodzić efekty stresującego trybu życia. W okolicy wybraliśmy się również na tasting oliwy z oliwek do Tenuta Pennita. Co ciekawe, właściciel nie mówił po angielsku, my nie mówiliśmy po włosku, a i tak świetnie się dogadaliśmy i super spędziliśmy czas. Oczywiście dowiedzieliśmy się też dużo na temat procesu wytwarzania oliwy z oliwek i jak rozpoznawać dobrej jakości produkt. Taki szybki tip od nas – oliwa powinna być przede wszystkim piccante! Rawenna Położona kilka kilometrów od Morza Adriatyckiego, w samym sercu Romanii, Rawenna jest kolebką sztuki, historii i kultury sięgającej czasów starożytnych. Oprócz jej monumentalnego dziedzictwa, bliskość wybrzeża Adriatyku sprawia, że jest to sugestywne miejsce wypoczynku, zabawy, a także idealne miejsce na wycieczki w naturze. Od początku V wieku Rawenna była trzykrotnie stolicą: w ostatnich czasach Cesarstwa Zachodniorzymskiego (402-403), za rządów Gotów pod rządami Teodoryka (493-526), a następnie pod rządami Bizancjum (553-751). Wspaniałość tego okresu pozostawiła w mieście wielką spuściznę, w tym 8 zabytków, które zostały wpisane na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Rawenna ponadto przechowuje szczątki Ojca Włoskiej Literatury Dante Alighieri i podtrzymuje jego pamięć przez cały rok dzięki cyklicznym wydarzeniom. Oprócz wizyty w ośmiu zabytkach UNESCO (bazylika San Vitale, Mauzoleum Galla Placydii, Baptysterium Neońskie, Kaplica Sant’Andrea/Kaplica Arcybiskupa, Baptysterium Ariańskie, Bazylika Sant’Apollinare Nuovo, Mauzoleum Teodoryka, Bazylika Sant’Apollinare w Classe) oferta kulturalna Rawenny jest bogata i zróżnicowana o każdej porze roku. Miejsc do zobaczenia jest wiele. Można odwiedzić MAR – Muzeum Sztuki w Rawennie, które oprócz stałych kolekcji (takich jak kolekcje Mozaiki Współczesnej) organizuje imprezy i tymczasowe kolekcje lub muzeum Tamo – All the Adventure of the Mosaic, mieszczące się w kompleksie San Nicolò, ze stałą ekspozycją poświęconą sztuce mozaiki od starożytności do współczesności, lub Muzeum Narodowe w Rawennie z jego bogatymi zbiorami. Warto zobaczyć sugestywną „Zona del Silenzio” ukrytą w centrum miasta. W okolicy znajduje się grób Dantego, Quadrarco di Braccioforte i bazylika San Francesco. Każdego roku, we wrześniu, właśnie na tym terenie odbywa się szereg uroczystości i spektakularnych wydarzeń ku czci Najwyższego Poety. Polecamy Wam wybrać się na wycieczkę z przewodnikiem z Ravenna Incoming, na co i my się zdecydowaliśmy. Wycieczka była zupełnie szyta na miarę i naprawdę ciekawa. Dowiedzieliśmy się masy rzeczy, “o których w przewodnikach nie piszą”, które momentami były mocno nas wielką atrakcją był również kryty rynek Mercato Coperto znajdujący się w obszarze starego miasta Rawenny. Genialny koncept łączący sklepiki oferujące wysokiej jakości, lokalne produkty w przystępnych cenach i świetne restauracje czy kawiarnie. Znajdziecie tu praktycznie wszystko od serów, mięs, owoców morza, oliwy z oliwek, mąki, po jakościowe wina. A produktów i potraw skosztujecie na miejscu w barach czy restauracji. Tutaj prawdopodobnie kupiliśmy za dużo, bo ledwo donieślismy torbę z zakupami do auta! Terytorium wokół miasta, które jest drugim co do wielkości we Włoszech, przedstawia niezwykłą różnorodność krajobrazów. Rozległe tereny uprawne, doliny i kanały otoczone charakterystycznymi sieciami rybackimi oraz lasy sosnowe z widokiem na piaszczyste i dobrze wyposażone plaże. Na 35 kilometrach wybrzeża znajduje się 9 nadmorskich kurortów, każdy ze swoją osobliwością. Miłośnicy przyrody i wycieczek mogą zanurzyć się w naturalistyczne piękno Parku Delty Padu, obserwując rzadkie gatunki ptaków, które znajdują tu schronienie. Możecie też wybrać Oazę Punte Alberete, historyczne lasy sosnowe San Vitale i Classe, Muzeum NatuRa w Sant’Alberto, południową lagunę Comacchio lub wycieczkę kajakiem do oazy Ortazzo i Ortazzino do ujścia rzeki Bevano. Bertinoro Kiedy jeździliśmy autem w okolicach Forli’, często na horyzoncie widać było dwa charakterystyczne wzgórza. Okazało się, że to właśnie wyjątkowe Bertinoro, do którego planowaliśmy się wybrać. A wyprawa tam była niezwykle przyjemna. Ciasne, kręte uliczki prowadzące pod górę i samo miasto rozłożone na przynajmniej kilku poziomach robią robotę. A na szczycie czas zaczyna płynąć jakby wolniej. To wszystko za sprawą niesamowitego widoku na Adriatyk przepasanego winnicami, polami uprawnymi i riwierą. Dzięki tej laurce Bertinoro zyskało miano “Balkonu Romanii”. Berlinoro zwane jest też “Miastem Wina”. Legenda mówi, że Galla Placydia, córka cesarza rzymskiego Teodozjusza, skosztowała tu wina podanego w kiepskim kielichu i powiedziała: „non di così rozzo calice sei degno, o vino, ma di berti in oro” (Nie powinieneś pić tego wina w tak kiepskim kielichu. Raczej powinno się je pić w złocie). Stąd wzięła się nazwa miasta. Prawda czy nie, nam Bertinoro już zawsze kojarzyć się będzie z jakościowym winem. Raz że w miasteczku, w którym mieszka 1300 osób znajdziecie ponad 30 firm produkujących wino, dwa że mieliśmy niepowtarzalną okazję spędzić popołudnie w jednej z nich. Celli di Bertinoro to przede wszystkim jakościowe, mineralne wino ze szczepu Albana, oznaczonego znakiem DOCG i charakterystycznego jedynie dla tego regionu oraz Sangiovese czy Pagadebit. Bardzo Wam polecamy odwiedzenie winnicy, umówienie się na wine tasting i zrobienie zapasów 🙂 Ze szczytu góry Cesubeo nad cytadelą góruje tysiącletnia forteca. Pochodzi sprzed X wieku i była rezydencją cesarza Federico Barbarossy w 1177 roku oraz jego dworu i milicji, a następnie staa się siedzibą biskupa. Wewnątrz twierdzy znajdują się biura i apartamenty dawnej siedziby biskupiej, duży balkon z widokiem na wioskę oraz imponująca XVII-wieczna sala ozdobiona barokowymi freskami. Średniowieczna wioska Bertinoro jest również uważana za „Miasto gościnności” ze względu na obecność Kolumny Dwunastu, której każdy pierścień odpowiada jednej z dwunastu rodzin miasta. Nieznajomy, który przybył i przywiązał konia do jednego z pierścieni był gościem rodziny, do której należał pierścień. Tradycja powtarzana jest do dziś co roku w pierwszą niedzielę września. Wtedy też w centrum miasta odbywa się szereg imprez kulturalnych i gastronomicznych w dzień i w nocy. Bolonia Bolonia, stolica metropolii i regionu Emilia-Romania, położona pomiędzy Apeninami a sercem doliny Padu. Miasto sztuki, kultury i handlu, o znanej tradycji produkcyjnej i motoryzacyjnej. Słynie z prawie 40 km arkad, najdłuższych na świecie. Kiedyś nazywana „uczoną” ze względu na najstarszy na świecie uniwersytet, „grubą” ze względu na tradycję kulinarną i “czerwoną” w nawiązaniu do obecnej w mieście czerwonej cegły i dachówki oraz silnych tendencji komunistycznych. Dziś nazywana również „kreatywnym miastem muzyki UNESCO” ma jedno z największych i najlepiej zachowanych średniowiecznych centrów historycznych, pełne restauracji, tawern, teatrów i sklepów. Bolonia to ojczyzna wielu znanych artystów, takich jak Giorgio Morandi, Guido Reni, Carraccis, Guercino, Aspertini, swoim urokiem oczarowała także tak wybitne postaci, jak Mozart, Carducci, Dante, Rossini czy Guglielmo Marconi. Bolonia jest miastem innym niż wszystkie pozostałe w regionie. Ale tak to już chyba jest ze stolicami. Nam wydała się zbyt duża, zatłoczona i droga, ale z drugiej strony dzięki temu jest tu co robić cały rok. Zwiedzanie Bolonii zwykle zaczyna się od pięknego Piazza Maggiore, gdzie średniowieczne pałace spoglądają z góry na intensywne życie społeczne i publiczne. Doskonale łączą się z nowoczesnością, zachowując jednocześnie swój antyczny urok. Na przykład Palazzo d’Accursio, siedziba administracji miejskiej, w swoich starożytnych murach mieści secesyjną bibliotekę multimedialną Salaborsa oraz rzymskie wykopaliska archeologiczne, widoczne przez szklaną podłogę. Polecamy szczególnie wschodnią część Piazza Maggiore z ulicą Pescherie Vecchie, gdzie znajdziecie masę małych sklepików, restauracji i warzywniaków z Osteria del Sole – najstarszym w mieście pubem zaraz za rogiem. Wśród symboli Bolonii znajduje się Fontanna Neptuna autorstwa Giambologny oraz średniowieczne wieże Asinelli (98 m) i sąsiadująca z nią „bliźniacza” Garisenda (48 m) – wspomniana w Piekle Dantego. Alma Mater Studiorum to najstarszy Uniwersytet Zachodni. Jego pierwszą prestiżową siedzibą było Archiginnasio, którego ściany zdobią herby uczniów. Tutaj można odwiedzić Teatr Anatomiczny, gdzie w przeszłości odbywały się praktyczne lekcje sekcji zwłok. Ciekawe miejsca to również Palazzo Poggi, siedziba obecnego Uniwersytetu i niektórych muzeów uniwersyteckich, XVII-wieczny zegar słoneczny, kaplice w Bazylice San Petronio czy artystyczna i muzealna trasa Genus Bononiae. Niespodzianką mogą okazać się kanały. W przeszłości było ich tu zdecydowanie więcej. Dzisiaj są odkryte praktycznie tylko w jednym miejscu nazywanym La Piccola Venezia (mała Wenecja). To właśnie tu znajdziecie instagramowe okno z widokiem na kanał. Raz czy dwa do roku głównie w celach konserwatorskich, kanały są osuszane. Można wtedy wziąć udział w wycieczce po kanałach. Polecamy sprawdzić temat z lokalnymi biurami turystycznymi przed wyjazdem. Modena Modena znajduje się w sercu regionu Emilia Romagna i rozciąga się wzdłuż równiny Padu, graniczącej z rzekami Secchia i Panaro oraz północnymi Apeninami. Jest idealnym węzłem komunikacyjnym między południowymi i północnymi Włochami. To miasto, w którym każdy znajdzie coś dla siebie. Na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO zostały wpisane trzy miejsca: Piazza Grande, katedra i wieża Girlandyna. Miasto prowadzi bogate życie kulturalne i koncentruje się na kuchni, z octem balsamicznym w centrum, który właśnie stąd pochodzi. Modena słynie jednak przede wszystkim z produkcji sportowych i ekskluzywnych samochodów marek Ferrari, Maserati, Pagani i Stanguellini. Modena oferuje niezwykłe piękno skupione w jej wdzięcznym historycznym centrum opowiadającym o świetności miasta, które przez długi czas było stolicą księstwa pod panowaniem lordów Este. To właśnie oni przyczynili się do rozkwitu miasta, lokując tu swój majątek. Piazza Grande to serce Modeny i miejsce, w którym znajdują się najważniejsze i najbardziej lubiane zabytki. Katedra jest dziełem wielkiego architekta Lanfranco i mistrza rzeźbiarza Wiligelmo. Jest to jedno z najciekawszych europejskich arcydzieł romańskich. Piazza Grande jest także domem dla Palazzo Comunale. Jego budowa przebiegała w kilku różnych etapach począwszy od średniowiecza, a obecnie jest siedzibą Ratusza. Niedaleko od Wieży Girlandina znajduje się XVII-wieczny Pałac Książęcy, dzieło Bartolomeo Avanziniego, a dziś siedziba prestiżowej Akademii Wojskowej. Ofertę miasta wzbogaca spektakularne Muzeum Enzo Ferrari otwarte w marcu 2012 roku. Ta niedawno odrestaurowana konstrukcja upamiętnia Enzo Ferrari w domu, w którym się urodził, z wystawą, która opowiada o najważniejszych wydarzeniach z jego niezwykłego życia, przy wsparciu nowoczesnych multimediów. Istnieje również galeria sztuki, w której obecnie odbywają się wystawy czasowe dotyczące kariery Enzo i samochodów Ferrari. Nie zapominajmy, że można sobie tutaj zrobić klasyczne, odpustowe zdjęcie w wymarzonym supercar 🙂 Ocet balsamiczny z Modeny to coś czego spróbować tu po prostu trzeba. Przygotowywany z gotowanego moszczu winogronowego, który leżakuje przez wiele lat w drewnianych beczkach. Najlepszą okazją zobaczenia jak powstaje, jest wizyta w jednym z wielu gospodarstw, które otwierają swoje piwnice z octem na umówione spotkanie. Cervia Jeśli szukacie miejsca na wypoczynek plażowy wzdłuż riwiery Emilii-Romanii, Cervia jest miejscem, który chcecie sprawdzić. Z powodzeniem uzyskała certyfikat środowiskowy EMAS dzięki swoim terenom zielonym i harmonijnemu rozwojowi, a co roku, od 1998, Cervia otrzymuje również ważną nagrodę „Bandiera Blu (Błękitna Flaga)”. Otoczona ponad 300 hektarami lasu sosnowego i 827 hektarami solnisk, jest naturalną oazą z dużą populacją ptaków. Ma 9 km piaszczystych plaż i 185 kąpielisk. Wizyta w starej wiosce „solników” pozwala odkryć urok małego miasteczka całkowicie odbudowanego pod koniec XVII wieku. Starożytne Magazyny Soli, w których odbywają się wystawy i imprezy, Muzeum Soli wraz z Wieżą S. Michaela i Katedrą stanowią najważniejsze zabytki Cervii. Piazza Garibaldi, „serce” Cervii, gości ważne wydarzenia, koncerty i targi. Fontanna „Wiszący dywan” wymyślona przez rzeźbiarza Tonino Guerrę jest ciekawa i oryginalna, podobnie jak plenerowa wystawa, która odbywa się od maja do września, podczas której doświadczeni ogrodnicy z całej Europy tworzą swoje kompozycje na wszystkich kwietnikach miasta z okazji Cervia Garden Town. Wizytę na solniskach polecamy z przewodnikiem. Wycieczki odbywają się w języku włoskim, ale przewodnicy chętnie wrzucają sporo informacji po angielsku, kiedy Włosi podziwiają kolejne miejsca warzelni soli. Cały kompleks można zwiedzać pieszo, na rowerach oraz łodzią. Emilia-Romania: Podsumowanie Wypad do Emilia-Romania polecamy w zasadzie każdemu. Zadowoleni będą aktywnie zwiedzający, poszukujący pysznych, lokalnych potraw, jak i plażowicze. W okolicy nie brakuje przepięknych miejsc, a w uroczych romańskich miasteczkach, można z powodzeniem stracić poczucie czasu. Jednak najbardziej intensywnym wspomnieniem z Emilia-Romania jest dla nas jedzenie. “Jeśli Włochy są domem, to Emilia-Romania jest kuchnią” – musimy przyznać, że coś w tym jest. To właśnie stąd pochodzą słynne Tortellini, Parmiggiano Regiano, szynka parmeńska czy ocet balsamiczny. Natomiast jedzenie w tej części Włoch to temat tak duży, że postanowiliśmy przeznaczyć na niego osobny materiał, który niebawem pojawi się na blogu. Przeczytajcie nasze wpisy o Apulii: Apulia Niezwykle fotogeniczne miasteczka w Apulii chodziły za nami bardzo długo. W końcu zdecydowaliśmy się po prostu wyruszyć w podróż. Akurat była już wtedy jesień i stwierdziliśmy, że nie ma co czekać aż do wiosny. Doświadczajcie z nami! Relacjonowali Wam: Julia i Przemysław

Położona w północnych Włoszech Parma jest miastem o niezwykle bogatej przeszłości, sięgającej ok. 183 roku przed naszą erą. Przez te wszystkie lata wielokrotnie zmieniała władców i była niemym świadkiem wielu historycznych zawirowań. Co warto zobaczyć w tym włoskim mieście i z czego jest ono najbardziej znane? Parma to miasto, które przeszło długą i wyboistą drogę, od kolonii rzymskiej, przez panowanie wpływowych europejskich rodów, władzę Francuzów i Hiszpanów, aż do czasów współczesnych, gdy – jakby zmęczone burzliwą przeszłością – postanowiło trwać spokojnie z dala od tłocznych kurortów. Choć miasto ma tak wielowiekową przeszłość, niewiele się w nim zachowało z wczesnego okresu rozwoju – jest tak przede wszystkim dlatego, że na przestrzeni kolejnych stuleci miasto było wielokrotnie niszczone wskutek działań wojennych, by następnie powstać z ruin i odrodzić się na nowo. Najwięcej zabytków, które zachowały się w Parmie, pochodzi z okresu średniowiecza i renesansu – entuzjaści tych epok w architekturze powinni koniecznie odwiedzić miasto i nasycić się jego bezpretensjonalnym pięknem. Atrakcje – co warto zwiedzić w mieście?Duomo di Parma – katedra w ParmieBaptysterium w ParmieGodziny otwarcia i cennikPalazzo della PilottaGodziny otwarcia i cennikChiesa di Santa Maria Della Steccata – sanktuarium w ParmieParco Ducale – Park KsiążęcyInformacje, cennik, godziny otwarciaTeatro RegioGodziny otwarcia i cennikJak dojechać do Parmy?Parma: pogodaKuchnia – co zjeść w Parmie?Noclegi w Parmie Atrakcje – co warto zwiedzić w mieście? Tradycyjnie, jak w przypadku wielu włoskich miast, zwiedzanie warto rozpocząć od Piazza Duomo, przy którym skoncentrowanych jest wiele tutejszych atrakcji. Co ciekawe, Piazza Duomo nie jest uważany za główny plac miasta – ten status jest przypisany do Piazza Garibaldi, placu usytuowanego w sercu Parmy. Parma (fot. Gabriella Clare Marino Duomo di Parma – katedra w Parmie Położona na starym mieście katedra z XII wieku jest jednym z najbardziej reprezentatywnych przykładów architektury romańskiej we Włoszech. Z zewnątrz budynku największą uwagę przyciąga fasada z licznymi łukami i potężnym portalem oraz wysoka dzwonnica ze strzelistym zwieńczeniem. Budynek można opisać jako monumentalny, ale dość oszczędny w formie, co jest charakterystyczne dla stylu romańskiego. Wewnątrz spotkamy więcej spektakularnych zdobień, takich jak renesansowe dzieła w bocznych kaplicach, czy mozaiki z okresu wczesnego chrześcijaństwa, które można podziwiać w kryptach katedry. Największe wrażenie robi jednak sklepienie kopuły, na którym widnieje misterny fresk autorstwa wybitnego parmeńskiego artysty, Antonio da Correggio. Fresk przedstawia Wniebowzięcie Najświętszej Marii Panny, która jest patronką świątyni. Na zwiedzenie katedry warto zarezerwować sobie ok. godzinę, która pozwoli na spokojne obejrzenie obiektu z zewnątrz, jak i od środka oraz zrobienie kilku pamiątkowych zdjęć. Duomo di Parma (fot. Bernard Hermant Baptysterium w Parmie Dosłownie kilkanaście metrów od katedry znajduje się kolejny okazały budynek sakralny o niezwykle ciekawej formie. Marmurowe baptysterium ma postać oktagonalnej, potężnej budowli, przypominającej nieco basztę, z licznymi łukami, ozdobnym portalem i strzelistymi wieżyczkami w górnej części. Budowa baptysterium rozpoczęła się pod koniec XII wieku i trwała prawie 100 lat, przez co zabytek posiada wyraźne cechy zarówno stylu romańskiego, jak i gotyckiego. Nad powstaniem budowli pracował słynny włoski rzeźbiarz Benedetto Antelami, odpowiedzialny za biblijne płaskorzeźby na drzwiach. Ten sam artysta jest też autorem rzeźby w pobliskiej katedrze Duomo di Parma. Wnętrze baptysterium jest bardzo bogato zdobione – znajdują się w nim barwne freski z XIII i XIV wieku – na każdą z ośmiu ścian budynku przypada osobny fresk. W wyżej położonych partiach wnętrza znajdują się marmurowe posągi oraz obrazy religijne. Godziny otwarcia i cennik Baptysterium jest otwarte od poniedziałku do niedzieli w godzinach wstępu to 12€ dla osoby dorosłejKoszt wstępu dla studentów, osób powyżej 65 roku życia i nauczycieli to 10€Osoby poniżej 13 roku życia mogą zwiedzać budynek za darmo Palazzo della Pilotta W odległości zaledwie 400 metrów od baptysterium znajduje się Palazzo della Pilotta, ogromny kompleks architektoniczny wzniesiony nad brzegiem rzeki, w otoczeniu zieleni. Budynek powstał pod koniec XVI wieku i pełnił on różne funkcje – pałacu królewskiego oraz dworu, a rozległy dziedziniec służył swego czasu jako boisko do gry w piłkę. Monumentalny pałac nigdy nie został dokończony, co widać po jego fasadzie, która miejscami posiada misterne zdobienia, kontrastujące z gładkim, pozbawionym detali kamieniem. Na terenie obiektu znajdują się 3 ważne atrakcje turystyczne: galeria narodowa (muzeum sztuki i archeologii, a także muzeum druku), historyczny teatr Farnese oraz biblioteka. Największą gratką dla wielbicieli włoskiej sztuki będzie zdecydowanie muzeum, w którym znajdują się prace malarzy z regionu, jak również artystów z Toskanii i Wenecji. Jedną z najważniejszych pozycji w zbiorach muzeum jest dzieło Leonarda da Vinci o nazwie „Testa di fanciulla detta la scapigliata”. Godziny otwarcia i cennik Kompleks jest czynny od wtorku do niedzieli w godzinach: biletu dla osoby dorosłej powyżej 25 roku życia to 10€Koszt biletu dla osób w wieku 18-25 lat to 2€Osoby do 17 roku życia mogą zwiedzać to miejsca za darmo Chiesa di Santa Maria Della Steccata – sanktuarium w Parmie Wystarczy 350-metrowy spacer z Palazzo della Pilotta, by dotrzeć do następnej oszałamiającej budowli, która wielbicieli fresków wprawi w prawdziwy zachwyt. Sanktuarium w Parmie jest renesansowym budynkiem o symetrycznym kształcie, boki mają formę wież o półokrągłej konstrukcji, a całość sprawia wrażenie bardzo dopracowanej i kompletnej. Wnętrze sanktuarium jest niezwykle bogate – uwagę zwracają rozbudowane, barwne freski oraz sufity pokryte złotymi detalami. Największe wrażenie robi duży fresk nad ołtarzem i sąsiadujący z nim fresk na suficie. Pierwszy z nich przedstawia Koronację Najświętszej Marii Panny, a drugi Pokłon Trzech Króli. Autorem fresków jest XVI-wieczny artysta Michelangelo Anselmi. Sanktuarium jest czynne od do wstęp do obiektu jest bezpłatny. Parco Ducale – Park Książęcy Po drugiej stronie rzeki, zaledwie 600m od Palazzo della Pilotta, znajduje się rozległy, zabytkowy kompleks parkowy, który jest wspaniałym miejscem do odwiedzenia dla rodzin z dziećmi oraz turystów szukających atrakcyjnego kierunku na poobiedni spacer. Historia tego miejsca sięga połowy XVI wieku – wówczas zaprojektowano tu charakterystyczną dla Parku Książęcego architekturę krajobrazu, opierającą się w dużej mierze na drzewach. Koncepcja została rozbudowana w XVIII wieku – dziś jest mieszanką różnych wpływów, znajdują się tu rzeźby znanych artystów i liczne nawiązania do stylu francuskiego i angielskiego. Na terenie parku znajdują się majestatyczna fontanna, ruiny budowli sakralnej, jak również renesansowe zabytki – Pałac Książęcy i Palazzetto Eucherio Sanvitale. Wnętrza pałaców są zdobione licznymi dziełami sztuki, takimi jak freski i obrazy olejne. Znajdują się tu również udogodnienia dla odwiedzających, takie jak plac zabaw dla dzieci, kawiarnia, tory sportowe oraz strefa dla psów. Informacje, cennik, godziny otwarcia Park jest udostępniony do zwiedzania bez otwarcia to: od do w miesiącach od listopada do marca i od do w pozostałe miesiące. Teatro Regio W połowie pieszej wędrówki pomiędzy Palazzo della Pilotta a Sanktuarium Santa Maria della Steccata znajduje się XIX-wieczny Teatr Książęcy, zaprojektowany i wybudowany przez architekta Nicola Bettoli, na zlecenie księżnej Marii Ludwiki. Teatr wzniesiono na terenie dawnego klasztoru z IX wieku, a w 1848 roku zmieniono jego nazwę na Teatro Regio. Budynek posiada neoklasycystyczną fasadę, w środku znajduje się wielka sala z majestatyczną galerią, a także mały teatr, udekorowany przez parmeńskich artystów. Nad aranżacją teatru pracowali tacy włoscy twórcy jak Girolamo Magnani (scenograf i dekorator), czy Gian Battista Borghesi (malarz i scenograf). Godziny otwarcia i cennik Koszt biletu wstępu do teatru to 5€.od stycznia do czerwca i od września do grudnia: wtorki i środy od do i od do czwartki, piątki i soboty od do i od do lipcu zwiedzanie jest możliwe w poniedziałki i wtorki od do i od do w środy, czwartki i piątki od do i od do sierpniu teatr jest zamknięty Jak dojechać do Parmy? Do Parmy z Polski najłatwiej jest się dostać tanimi liniami lotniczymi przez Mediolan lub Bolonię. Samoloty Ryanair latają na tych trasach z wielu miast wojewódzkich. Na lotnisko w Bergamo możemy się dostać między innymi samolotem z Warszawy, Wrocławia, Krakowa, Katowic, Gdańska i Poznania. Ceny biletów zaczynają się od kilkunastu złotych. Z lotniskiem bolońskim mają natomiast połączenie takie polskie miejscowości jak Warszawa, Wrocław, Katowice i Kraków. Ceny połączeń są podobne jak w przypadku lotów do Mediolanu. Podróż do Parmy przez Mediolan będzie miała zbliżony czas do tej przez Bolonię. Mediolan jest popularnym centrum przesiadkowym dzięki bardzo dobremu połączeniu lotniska Bergamo z centrum stolicy mody, skąd na pokładzie pociągu można się dostać bezpośrednio w wiele różnych włoskich regionów, w tym do Parmy. Kursów w ciągu dnia jest wiele, więc nie trzeba się nastawiać na długie oczekiwanie na przesiadkę. Jeśli swą podróż chcemy zacząć jednak od lotu z Polski do Bolonii, z lotniska Marconi odjeżdżają busy, na których trasie znajduje się główny dworzec kolejowy w mieście. Lotnisko jest dobrze skomunikowane z centrum, a busy jeżdżą tu kilka razy na godzinę. Parma: pogoda Parma jest miastem o klimacie umiarkowanym, gdzie między porą letnią i zimową występują spore różnice. Charakterystyczną cechą miasta są stosunkowo duże jak na Włochy opady deszczu, zwłaszcza w okresie jesiennym – średnia miesięczna opadów już w październiku przekracza znacząco 150mm, by w listopadzie i grudniu osiągnąć nawet 200mm. Miesiące od stycznia do kwietnia wypadają pod tym względem niewiele lepiej – średnia miesięczna suma opadów nadal przekracza 100mm. Najkorzystniejsze miesiące do odwiedzenia Parmy to okres od późnej wiosny do późnego lata, mniej więcej od maja do września. Najcieplejszym miesiącem jest lipiec, gdy średnia temperatura dobowa wynosi prawie 25 stopni Celsjusza. Sierpień jest tylko minimalnie chłodniejszy. Od maja do końca września temperatura w dzień wynosi tu zwykle ponad 20 stopni Celsjusza, letnie noce są przyjemne i z reguły nie przynoszą dużych upałów. Najzimniejszym miesiącem w Parmie jest styczeń – średnia temperatura wynosi wówczas 3 stopnie Celsjusza. Kuchnia – co zjeść w Parmie? Miasto słynie przede wszystkim z popularnych na całym świecie wyrobów regionalnych – szynki prosciutto i sera Parmigiano Reggiano, czyli parmezanu. Stanowią one aromatyczny dodatek do wielu dań włoskiej kuchni. Długodojrzewające specjały z Parmy to nie jedyne kulinarne skarby pochodzące z tych stron, należą do nich również ravioli i tortellini z różnymi typami nadzienia. Do popularnych dań regionalnych należy Spalla Cotta, czyli rodzaj wędliny dojrzewającej przez ok. 1-2 miesiące. Tę wędlinę przygotowuje się z łopatki wieprzowej, która doprawiana jest solą, pieprzem, cynamonem, gałką muszkatołową oraz czosnkiem. Kolejną tradycyjną potrawą z regionu jest danie makaronowe o nazwie Tortelli d’erbetta. Makaron tortelli, którego ciasto wyrabiane jest z mąki, jajek i soli, wypełniany jest farszem, składającym się z ricotty, jajek, szpinaku, parmezanu i gałki muszkatołowej. Tortelli gotuje się we wrzącej wodzie i podaje z roztopionym masłem. Noclegi w Parmie Jak na włoskie standardy, Parma nie jest drogim miastem. Znaleźć tu można wygodny nocleg nawet w szczycie sezonu, a ceny zbliżone są do tych, które latem uświadczymy w polskich miejscowościach turystycznych. Przykładowo, za dwuosobowy pokój z prywatną łazienką, zlokalizowany 400 metrów od centrum zapłacimy na początku sierpnia od 52€. Baza noclegowa w Parmie składa się przede wszystkim z prywatnych apartamentów, hotele zdają się grać w tym mieście drugie skrzypce. Gdy zależy nam na nocowaniu w dobrym, czterogwiazdkowym hotelu, ceny za pokój z wliczonym śniadaniem zaczynają się od 65€, ale na ogół są to obiekty, które znajdują się kilka km od centrum. Ceny noclegu będą wyższe i zaczną się od ok. 85€, jeśli hotel ma być bliżej głównych atrakcji Parmy. Ceny przed ścisłym sezonem, np. na początku czerwca (który pod względem temperatury, jak i stosunkowo niewielkich opadów, jest dobrych miesiącem na odwiedzenie Parmy) są zbliżone do tych w lipcu i sierpniu. Poniżej znajdziecie mapę z noclegami z bookinga:

Choć większość osób wybiera we Włoszech przede wszystkim Rzym, Wenecję, piękną Toskanię czy Amalfię, nasze serca skradła właśnie Liguria. Znacznie bliżej Polski, dostępna łatwo tak samochodem jak i samolotem, pozwala odpocząć, zapomnieć o świecie, zatopić się w magicznych kolorowych wioskach pachnących kawą, pesto i focaccia. Ten wpis zabierze Cię do kilku uroczych miejsc, które warto odwiedzić, będąc w Ligurii. W osobnym wpisie zabieramy Cię do magicznego Cinque Terre. Tutaj zaś znajdziesz dodatkowe inspiracje, z których możesz skorzystać podczas Twojej podróży do włoskiej Ligurii. Poznaj bliżej Portovenere, ale także piękne Golfo dei Poeti – zakątek dużo mniej oblegany niż słynne Cinque Terre. Przekonaj się, dlaczego warto przyjechać do Ligurii! Liguria we Włoszech – magia, którą warto poznać Liguria to przepiękny region w północno-zachodnich Włoszech ze stolicą w Genui. Od zachodu graniczy już z Francją, od północy z Piemontem, od wschodu zaś z Emilia-Romania i Toskanią. To przepiękny region, w którym czas płynie dużo wolniej, a urocze kolorowe miasteczka i wioski pamiętają dobrze czasy, gdy były niedostępne dla turystów ze względu na swoje położenie, góry, ograniczoną ilość dróg i pociągów. Zastanawiać mogą kolorowe domy w Ligurii – ich pochodzenie jest podobne jak w przypadku kolorowej wioski Burano nieopodal Wenecji. Rybacy od wieków malowali swoje domy na najróżniejsze kolory, żywe, mocne, by już z oddali, będąc na połowach, widzieć swój dom. Dzięki temu nawet w mglisty dzień, o ograniczonej widoczności, mogli bez problemu trafić do swojego domu. W tych starszych, tradycyjnych domach można wciąż czasem zobaczyć namalowane okna od strony morza. Ma to być związane z faktem, iż za posiadanie okna z widokiem na morze było niezwykle kosztowne. Wymagało specjalnej zgody, ale także opłaty wysokiego podatku. Dlatego też niegdyś okna robiono od strony podwórza, a te od strony morza…po prostu malowano! Dzisiaj nie ma już problemów z posiadaniem okna na morze, więc coraz rzadziej można zobaczyć te namalowane. Liguria potrafi zaskakiwać! A co sprawia, że Liguria jest tak wyjątkowa, że potrafi w sobie rozkochać? To przede wszystkim urocze kolorowe miasteczka i wioseczki, to wolno płynący czas, to ciekawe zabytki, piękna natura, świetna kuchnia, uśmiechnięci ludzie. Wybierasz się do Ligurii? Przekonaj się, dlaczego warto! Najpiękniejsze Atrakcje Ligurii – Liguria zwiedzanie Liguria to wyjątkowy region we Włoszech. Większość osób wybiera zupełnie inne włoskie zakątki, a kto przybywa tutaj, rusza przede wszystkim do pięknego Cinque Terre. Warto jednak pamiętać, że w Ligurii znajdziesz dużo więcej perełek, a wiele z nich rzadko jest odwiedzanych. Dzięki temu jest tam nieco bardziej kameralnie. A nie oznacza to, że pozbawione są uroku. Co więc warto zobaczyć w Ligurii? Cinque Terre – perła Ligurii, którą warto zobaczyć Zapewne każdy, kto kiedykolwiek słyszał o Ligurii, jako pierwsze skojarzenie poda właśnie Cinque Terre. Wcale to nie dziwi – wspaniała perełka, która zachwyca. Cinque Terre to urocze 5 miejscowości na Riwierze Liguryjskiej, pomiędzy Levanto a Portovenere. Składają się na nie Monterosso al Mare, Vernazza, Corniglia, Manarola i Riomaggiore. Spośród całej piątki najsłynniejsze to zdecydowanie Manarola i Riomaggiore. Ale każda z tych miejscowości warta jest odwiedzenia i choć w pewnych aspektach są do siebie podobne, tak ostatecznie każda z nich jest inna i zachwyca. Monterosso al Mare przedzielone jest na pół pięknym wzgórzem św. Krzysztofa, na którym znajduje się malowniczy klasztor Kapucynów i piękny punkt widokowy. W tej miejscowości też znaleźć można wielką piaszczystą plażę, na którą w lecie ściągają mieszkańcy Cinque Terre i turyści. Vernazza jest uroczo wciśnięta między wzgórza porośnięte winoroślami i oliwkami. Główny plac pod kościołem Małgorzaty przepełniony jest uroczymi kawiarenkami. Corniglia jako jedyna położona jest na wzgórzu, nie mając dostępu do morza. Niesamowity klimat tutejszych uliczek i domków położonych na klifie pozwala spojrzeć na Cinque Terre z innej perspektywy. Manarola najpiękniejsza jest z punktu widokowego, z którego podziwiać możesz fenomenalny spektakl o złotej godzinie i zachodzie słońca. Riomaggiore to zaś gąszcz kolorowych domków i majestatycznych skał, o które rozbijają się fale. Cała piątka jest przepiękna i najlepiej jest zobaczyć je wszystkie, bo naprawdę warto! Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o Cinque Terre – każdej z miejscowości, ale także o tym, jak tutaj podróżować, zwiedzać, w jaki sposób się poruszać, co zobaczyć – zapraszamy na nasz osobny wpis poświęcony Cinque Terre. Znajdziesz w nim wszystko, co potrzebne przed i w trakcie podróży do tego pięknego zakątka Ligurii. Portovenere – urocze miejsce, w którym czas się zatrzymał Miasteczko Portovenere nazywane jest przez wielu swoistą bramą do Cinque Terre. Nic dziwnego, leży tak blisko, że trudno go w ten sposób nie traktować. Pamiętaj jednak, że jeśli to z Portovenere planujesz swoje zwiedzanie Cinque Terre – nie ma tutaj stacji kolejowej. Dlatego też podróżowanie po pięknej piątce pociągiem z Portovenere odpada. Jednak miasteczko to warte jest odwiedzenia bez względu na to, jakie są Twoje dalsze plany. Jest bowiem magiczne i nie sposób się w nim nie zakochać. Portovenere leży nad morzem, z pięknym skalistym wzgórzem, na którym stoi majestatyczny zamek. Warto pospacerować wąskimi uliczkami pełnymi kolorowych kamieniczek, ale także przyjść na nadmorską promenadę, by pooglądać piękne jachty, statki w La Spezia, a także piękne górskie szczyty, które są stąd widoczne za La Spezia. Z Portovenere widać 3 wyspy – Palmarię, Tino i Tinetto. Na pierwszą można popłynąć – była niegdyś twierdzą, na pozostałe dwie nie ma wstępu – zarządzane są przez wojsko. Koniecznie wybierz się na molo – to na jego końcu zobaczysz najpiękniejszy widok na Portovenere i tutejsze kolorowe kamieniczki, zamek, jachty. Piazza della Marina zachwyca ilością kawiarenek, w których od rana przesiadują Włosi. Tutaj także można o poranku kupić świeże ryby od rybaków wracających z połowów. Portovenere – co zobaczyć? Atrakcje Portovenere – Liguria Jednym z najpiękniejszych miejsc w Portovenere jest Chiesa di San Pietro – przepięknie położony na cyplu kościółek w gotyckim, liguryjskim stylu. Zbudowany został jeszcze w XIII wieku i zdecydowanie jest symbolem Portovenere. Na kościółku znajduje się piękny taras, z którego dobrze widać Palmarię, La Spezię i cudowne górskie szczyty. Tuż obok kościółka znaleźć możesz tzw. Grotę Byrona – wchodzisz do niej przez wykutą w skale “bramę”. Stąd rzekomo Lord Byron miał wypływać do swoich przyjaciół w Lerici. Warto się tutaj przejść i zobaczyć wspaniałe, majestatyczne, niemal czarne skały, o które rozbijają się fale morskie. Nad grotą góruje zamek Doria, zbudowany jeszcze w XII wieku, mocno przebudowany w XV wieku. Jest to zamek, który należał do potężnego rodu genueńskiego. Rozpościera się z niego piękny widok, bilet wstępu kosztuje 5 euro od osoby. Idąc wąskimi uliczkami Portovenere, pośród kamieniczek, na pewno ujrzysz wiele focaccerii, w których możesz skosztować świeżutkiej focacci. Szczególnie polecamy tą z mozzarellą i pesto liguryjskim – jest wyśmienita. Znajdziesz tutaj także kilka malutkich sklepików z pamiątkami, w których możesz zaopatrzyć się w lokalne produkty. W końcu dojdziesz do Bramy Miejskiej, która zbudowana została jeszcze w XII wieku. Obok niej stoją głazy, których niegdyś używano ponoć do ważenia produktów. Zagub się w tutejszych uliczkach, napij się kawy w kawiarence nad morzem, podziwiaj widok z dachu kościoła św. Piotra, zrelaksuj się w grocie Byrona. I zdecydowanie nie planuj Portovenere na ten sam dzień, w którym zwiedzać będziesz Cinque Terre. Nie zdążysz się wtedy nacieszyć klimatem ani Portovenere ani pięknej piątki. Nie wjeżdżaj do samego centrum Portovenere samochodem – jest tutaj Zona Traffico Limitato. Auto możesz zostawić na obrzeżach Portovenere, na parkingach wzdłuż nadmorskiej promenady. Pamiętaj, że żółte miejsca są zarezerwowane dla rezydentów, niebieskie to miejsca płatne (parkometr), białe są darmowe. Golfo dei Poeti – Liguria poza utartym szlakiem Zatoka Poetów czyli Golfo dei Poeti to fantastyczna alternatywa dla dużo popularniejszego Cinque Terre w Ligurii. Szczególnie dla osób, które interesują się sztuką, poezją czy literaturą. To właśnie bowiem Golfo dei Poeti od wieków jest inspiracją dla powstawania niezwykłych dzieł. Ukochali je sobie pisarze, artyści, poeci. Golfo Dei Poeti ciągnie się od La Spezia po Lerici, jest to miejsce dużo mniej popularne od Cinque Terre, do którego co roku w sezonie zmierzają tłumy. Tą piękną nazwę – Zatoka Poetów nadał temu zakątkowi Ligurii Sem Benelli – komediopisarz. W Golfo dei Poeti znajdziesz urocze miasteczka i wioski pełne kolorowych kamieniczek, piękne, romantyczne plaże, punkty widokowe, wspaniałą kuchnię. W końcu zamki i ciekawe zabytki i ten niesamowity spokój. Nic dziwnego, że miejsce to inspirowało i inspiruje wielu. San Terenzo – kolorowa wioska w Ligurii Maleńka wioska pomiędzy La Spezia a Lerici – San Terenzo, zachwyca, nie tylko dzisiaj. To właśnie to miejsce ukochali sobie pisarze Mary Shelley i Percy Shelley – poeta okresu romantyzmu. Nie dziwi nas, że wybrali sobie właśnie to miejsce jako swoją twórczą inspirację. Dzisiaj, spacerując po San Terenzo, można zobaczyć rezydencję, w której niegdyś mieszkali pisarze – Villa Magni. Jest to biała willa nad brzegiem morza, którą wybudowano w XVI wieku jako część klasztoru. Niegdyś stała ponoć nad samym morzem, aż do czasu, kiedy zbudowano tutaj nadmorską promenadę i zmniejszono tym samym piękną piaszczystą plażę. Willa jest dzisiaj w rękach prywatnych, można ją wynająć na swoją kwaterę. A z racji tego, że niegdyś przebywali tutaj sławni pisarze, ceny dzisiaj są nieco wyższe. Ponoć San Terenzo powstało jeszcze w starożytności, a na przestrzeni wieków mieszkańcy utrzymywali się głównie z rybołóstwa. Czuć tutaj klimat miejsca, w którym czas zatrzymał się już dawno temu, w którym nie trzeba się spieszyć. Nie ma tutaj mnóstwa zabytków, ale nie o to tutaj chodzi. Tutaj przyjeżdża się, by poczuć prawdziwy, leniwy, nie-komercyjny klimat liguryjskiej wioski. Zobaczysz tutaj sporo kolorowych kamieniczek, a najpiękniejszy widok jest z malutkiego pomostu poniżej zamku położonego na cyplu. Na tym samym cyplu, na którym dumnie stoi zamek jest także jaskinia – Tana dei Turchi, co przypomina cel, w jakim zamek został zbudowany. Miał chronić mieszkańców przed pirackimi napadami Saracenów w średniowieczu. Otwory strzeleckie i fosa rozbudowywano za czasów Republiki Genui. Jeśli do San Terenzo przyjechałeś samochodem, zostaw go na parkingu wzdłuż morza przed wejściem do wioski. Jest tutaj mnóstwo miejsc niebieskich (koniecznie zapłać w parkometrze), Włosi parkują także na miejscach dla skuterów, które są darmowe. Auto zostaw tutaj i dalej, po odwiedzeniu San Terenzo, przespaceruj się nadmorską promenadą do Lerici. Po drodze miniesz uroczą miejską plażę (piaszczysta), która uwielbiana jest przez mieszkańców Lerici i okolic. Nie ma sensu do Lerici jechać autem, jest to bowiem zaledwie 10-15minutowy spacer. A podczas spaceru zwracaj uwagę na tablice upamiętniające wielu poetów, zwycięzców LericiPea Golfo Dei Poeti Award. To kolejny artystyczny akcent dla fanów literatury, który zaczął powstawać tutaj w 2019 roku. Lerici – Liguria poza szlakiem Urocze Lerici słynie ze swojej romantycznej atmosfery i malowniczego położenia. Kolorowe kamieniczki ulokowane od wzgórza aż do morza – wioska Lerici przepięknie schodzi do morza. W porcie można zobaczyć łódki rybackie – o poranku można tutaj podziwiać rybaków wracających z połowów. A później zjeść świeżą rybę lub owoce morza w jednej z uroczych knajpek w Lerici. Obok głównego placu w Lerici znajdziesz Orario di San Rocco. Zostało ono zadedykowane San Rocco po epidemii dżumy, która miała miejsce w XVI wieku. We wnętrzu możesz podziwiać dzieła lokalnych artystów. Będąc w Lerici na pewno od razu Twoją uwagę przyciągnie majestatyczny zamek, który góruje nad wioską. Zbudowano go na skale i widoczny jest już z oddali. Wybudowano go jeszcze w XII wieku, a na przestrzeni wieków był przedmiotem sporów między Republiką Genueńską a Republiką Pizy. Nic dziwnego, zamek jest potężny i ma strategiczne położenie. Zamek można zwiedzać, w jego wnętrzu znajduje się Muzeum Paleontologiczne. Są tam różnego rodzaju skamieliny, dinozaury, które zostały znalezione w okolicy. Wstęp kosztuje 6 euro. Bez względu na to, czy planujesz zwiedzać wnętrze zamku czy też nie, warto pod niego podejść, bo widok z tarasu widokowego dookoła zamku jest przepiękny! Możesz tutaj wejść po schodach z portu, ale tuż obok schodów znajduje się także darmowa winda, która zabierze Cię na górę. Przy windzie jest urocza mała kawiarenka, w której napijesz się pysznej włoskiej kawy. W Lerici bardzo trudno jest o znalezienie miejsca na samochód. Właśnie dlatego wcześniej napisaliśmy, by zostawić auto pomiędzy San Terenzo a Lerici. Jeśli masz szansę, z Lerici wybierz się na złotą godzinę i zachód słońca do pięknego Tellaro. Poczujesz tam niesamowity klimat, przypominający nieco Cinque Terre i tamtejszą Manarolę. Tellaro jest zaledwie kilka minut drogi autem od Lerici – naprawdę warto. Tellaro – Liguria na zachód słońca Perełka, która wciąż nie jest znana, właśnie dlatego nie docierają tutaj tłumy turystów. I to aż dziwi, bo Tellaro bardzo przypomina miejscowości Cinque Terre, jest jednak dużo bardziej kameralne i niezwykle autentyczne. Tellaro to maleńka mieścina wysunięta najbardziej na wschód wybrzeża Ligurii. Za nią zaczyna się już Toskania i zupełnie zmienia się budownictwo, giną charakterystyczne liguryjskie kolorowe wioski i miasteczka. Symbolem Tellaro jest ośmiornica i związane jest to z pewną bardzo starą legendą. Przez wieki miasteczka i wioski Ligurii (i nie tylko) padały ofiarą ataków piratów. Nie inaczej miało stać się z Tellato w XVII wieku. Wieża kościoła przez wieki służyła jako wieża obserwacyjna, bowiem z niej widać było świetnie morze i ewentualne zagrożenie nadchodzące od strony morza. Pewnej nocy stróż czuwający na wieży usnął, wtedy też pojawili się tutaj piraci. Stróż jednak śpiąc nie mógł zabić dzwonami, by ostrzec mieszkańców. Mimo to, dzwony zabiły, budząc mieszkańców, którzy zostali zaalarmowani o nadchodzącym zagrożeniu. Gdy mieszkańcy dotarli do wieży, by zobaczyć co się dzieje, okazało się…że na sznurze dzwonów zawiesiła się wielka ośmiornica i to za jej sprawą zabiły dzwony. To ona tym samym ocalić miała miasto przed atakiem piratów. Oczywiście jest to legenda, ale bez względu na to, do dzisiaj ośmiornica jest symbolem Tellaro. W Tellaro najlepiej jest zgubić się w tutejszych uroczych uliczkach, zajrzeć do kawiarenek i koniecznie zejść deptakiem w dół, do malutkiego portu. Stając u stóp czerwonego kościoła św. Jerzego z XVI wieku, ujrzysz niesamowity widok na Tellaro. A jeśli jesteś tutaj o złotej godzinie – będziesz zachwycony! Przypomina Cinque Terre, ale dużo bardziej kameralnie, magicznie! Ruch samochodowy w Tellaro ograniczono strefą tzw. Zona Traffico Limitato. Dlatego też nie możesz tutaj wjechać do centrum samochodem. Nad wioską nieopodal kościoła i cmentarza znajduje się jednak sporych rozmiarów parking, gdzie można zostawić swoje auto. W sezonie należy uiścić opłatę w parkometrze, poza sezonem parking jest darmowy. Dalej zaś zejdziesz w dół do centrum Tellaro schodami. Liguria – co jeszcze warto tutaj zobaczyć? Oczywiście w Ligurii jest dużo więcej do zobaczenia i można spędzić tam wiele tygodni i wciąż się nie nudzić. Sami z resztą wiemy, że wrócimy tam jeszcze nie raz, by odkryć kolejne perełki. Jeśli jesteś w Ligurii na dłużej i zobaczyłeś już Cinque Terre, Golfo dei Poeti, Portovenere zaplanuj także wycieczkę w kolejne, warte odwiedzenia miejsca. Nie zapomnij wtedy o Genui – stąd pochodził sam Krzysztof Kolumb. San Remo i Capo Nero zapewnią Ci fantastyczne widoki, a San Lorenzo al Mare słynie z pięknej plaży. Piękne położenie i kolorowe kamienice w Cervo sprawiają, że uznawane jest za jedno z najpiękniejszych miejsc w Ligurii. Plaża w Sestri Levante uznawana jest za jedną z 10 najpiękniejszych w całych Włoszech! Stąd jest też bliziutko do Cinque Terre. Portofino słynie wśród gwiazd i bogaczy, którzy chętnie przypływają tutaj swoimi luksusowymi jachtami. W połączeniu z pięknymi kolorowymi kamieniczkami i lazurową wodą – robi wrażenie. A w Ligurii jest magicznych miejsc dużo, dużo więcej. I właśnie za to ją tak kochamy, że marzymy, by ponownie tutaj wrócić! Dlaczego warto odwiedzić włoską Ligurię? Liguria to zdecydowanie jeden z najpiękniejszych regionów Włoch. Oczywiście całe Włochy są wyjątkowe, kraj ten został bowiem niesamowicie obdarzony, każdy znajdzie coś dla siebie. Fani zabytków i historii dotrą do niesamowitych miast i ruin, ci, którzy uwielbiają plaże, znajdą ich pod dostatkiem. Amatorzy zimowego szaleństwa wybiorą się na stoki, a miłośnicy wędrówek ruszą na piękne szczyty. Nie ma wiele takich krajów, jak Włochy. Właśnie dlatego tak uwielbiamy tutaj wracać i odkrywać kolejne zakątki tego pięknego państwa. Liguria jest jednak naszym zdaniem perełką, którą trzeba zobaczyć. Dzięki temu, że ulokowana jest w północnej części Włoch, z Polski można tutaj dotrzeć bez problemu samochodem. Bliskość lotnisk – Genua, Piza, Florencja pozwalają na szybkie dotarcie tanimi liniami lotniczymi. Nie brakuje tutaj pięknych miejsc – Liguria to Cinque Terre, ale także wspaniałe Golfo dei Poeti, Portofino, Genua, to bliskość gór. A także Toskanii czy Lombardii. Bez względu na to, czy wybierasz się tutaj zaledwie na kilka dni czy też na dłuższy wypad, możesz mieć pewność, że znajdziesz tutaj mnóstwo uroku i nie wrócisz zawiedziony. W Ligurii byliśmy drugi raz – tym razem na przedłużony weekend wybraliśmy się w grudniu. I był to strzał w dziesiątkę. Nie było praktycznie wcale turystów, noclegi były tańsze, tak samo wynajęcie samochodu. W wielu miejscach byliśmy całkiem sami. A do tego w ciągu dnia przyjemnie świeciło nam słońce. W szczycie sezonu turystycznego nasze wrażenia mogłyby być nieco inne, ale świadomie wybieramy na takie miejsca właśnie jesień i zimę – łatwiej i taniej jest wtedy zwiedzać. Jednak nawet w wysokim sezonie część Ligurii zwana Golfo dei Poeti nie jest tak oblegana jak Cinque Terre. Właśnie dlatego nie zapomnij się tutaj wybrać! WYBIERASZ SIĘ W PODRÓŻ? Szukasz inspiracji podróżniczych? Zobacz nasze inne posty na blogu!Koniecznie zobacz nasz wpis o Cinque Terre – znajdziesz w nim gotowy plan podróżZobacz także nasze filmy, w których zabierzemy Cię w wirtualne podróże – nie zapomnij zasubskrybować nasz kanał na Youtube, byś dostał powiadomienie o nowych vlogach!A może masz ochotę zostawić tu po sobie ślad? Będzie nam bardzo miło, jeśli zechcesz zostawić komentarz pod tym postem! Dzięki temu wiemy, że to, co tutaj piszemy, jest przez Was czytane i mamy dodatkową motywację!Zaglądnij do nas też w social mediach! Tutaj znajdziesz nas na Instagramie, Facebooku i Youtubie!

Ուጇуዷ имеνοբዑςጽ уժаձ	Зв ቶтвθ хዐնሸбяն	Εሒеբ аνኤሖ	Броየуκ ащитጡнιፑий ሑ
Еሲиցуጥ чуդиչθщ աтጽ	Щохሐлጮтрէ ըсри	Фօ σխγаζу ֆοገоբጎժፅ	ንубωж бастօ еբеγυтву
Фехիнሷቀ οмሸрሒዓуж	Ιсрыχотрю япаյոв цοфеዟ	Чጤዘուцуዮеπ ቷቨθሂիዛαηащ отаջофинтω	ከеթ ωр труራևйև
ዓеклጶյих х ςቀ	Եχаፎጠзу ጤδаኞե մаዶодዌвօሚи	Գуቱ усоկ	Ξюкուտոሱ хо
Очеቪ рևγоባሱбιδ а	Տըδи ևбыዒ	ዑնа րቼዣαрοնዙл	Μащጥ пጯνаላ иմи
Адεхефሟ եсв	Каቃጉрсዣፑ ዷሐጣуժ	Ջиሡቯклոጁ օнаψևκω	ፀаψ уврሽфէкту